Hugur - 01.01.2014, Blaðsíða 258

Hugur - 01.01.2014, Blaðsíða 258
258 Eyja Margrét Brynjarsdóttir er eiginlega bara orðlaus yfir þessu dæmi en leyfi mér að benda á, sé einhver að velta því fyrir sér, að ekki var minnst á það í neinum af hinum köflunum að ein- hver hefði fengið útrás fyrir gagnkynhneigð sína með vinkonu sinni. Ætli Precht telji að Wittgenstein hafi hætt að vera samkynhneigður eftir að hann hafði fengið „útrás“ fyrir samkynhneigð sína í Noregi? Og hvers vegna er verið að taka sér- staklega fram hver kynhneigð hans var yfirleitt? Ekki þykir ástæða til þess þegar menn eru gagnkynhneigðir. Ég var reyndar ósátt við margt annað í kaflanum um Wittgenstein. Til að mynda er eitthvað undarlegt á ferðinni í framsetningunni eða samhenginu þann- ig að erfitt er að átta sig á hvað er á seyði á blaðsíðu 110: „Eins og ráða mátti af sögunni um líkanið af umferðarslysinu í París […]“ Hér gat ég ekki fyrir mitt litla líf munað eftir neinni sögu af líkani af umferðarslysi í París, þrátt fyrir að fletta til baka. Þetta hefði þurft að rifja upp fyrir lesandanum en mögulegt er að eitthvað hafi dottið hér út í þýðingunni sem hafi átt að skýra málið. Aftur er svo minnst á umferðarslysið neðar á síðunni án þess að það hafi verið skýrt frekar í millitíðinni: „Wittgenstein leiddi hugann að umferðarslysinu þar sem leikföngin og tengsl þeirra sín á milli voru eftirlíking raunveruleikans.“ Hér eru leikföng komin inn í söguna líka og enn erfiðara að átta sig á málinu. Hvernig tengjast leikföng umferðarslysum? Á bls. 111 er því svo haldið fram að nýstárleg hugsun Wittgensteins hafi falist í að setja tungumálið í brennidepil heimspekinnar. Vissulega var tungumálið helsta viðfangsefni Wittgensteins en það hafði nú heldur betur líka verið viðfangsefni annarra á undan honum, til dæmis Bertrands Russell og Gottlobs Frege. Því fólst engin nýjung í því að fást við tungumálið í heimspeki þótt Wittgenstein hafi vissulega haft nýstárlega sýn á það. Eins er ég ekki viss um að lesandi sem ekki hefur lesið heimspeki áður átti sig mikið á hugmyndum Wittgensteins þegar sagt er að hugsanir og ályktanir séu háðar því tæki sem tungumálið er, samkvæmt Wittgenstein, en að hann líti samt sem áður svo á að tungumálið spegli raunveru- leikann. Raunar hef ég ákveðnar efasemdir um tilgang þess að reyna að skýra heimspeki Wittgensteins á hlaupum í inngangsriti um heimspeki. Ég er ekki viss um að lesandi sem enga þjálfun hefur fyrir í heimspeki sé miklu nær um hugmyndir Wittgensteins eftir umfjöllun Prechts. Eins og vel er þekkt þykja hugmyndir Wittgensteins flóknar og skrif hans torskilin, þannig að heimspek- ingum ber almennt engan veginn saman um rétta túlkun verka hans. Þannig er líka eitthvað vafasamt við að setja fram sína eigin túlkun á Wittgenstein, eins og Precht gerir, sem sjálfsagðan hlut án þess að geta þess að hún sé aðeins ein af mörgum mögulegum. Á bls. 112 er sagt frá Vínarhringnum á mjög villandi hátt, hann er kallaður Ernst Mach-félagið og gefið í skyn að hann hafi gengið út á valdbeitingarhugmyndir um alræðisríki sem hafi átt að banna fólki að skrifa tvíræðar setningar og beita mynd- líkingum eða háði. Þetta er vægast sagt ósanngjörn mynd af því sem Vínarhrings- menn stóðu fyrir. Vissulega voru hugmyndir Machs meðal áhrifavalda þeirra og rétt er að sannreynsluhyggja um merkingu sem Vínarhringsmenn aðhylltust fól í sér ákveðnar hugmyndir sem gengu út á að eyða tvíræðni, í ákveðnum sértækum Hugur 2014-5.indd 258 19/01/2015 15:09:42
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228
Blaðsíða 229
Blaðsíða 230
Blaðsíða 231
Blaðsíða 232
Blaðsíða 233
Blaðsíða 234
Blaðsíða 235
Blaðsíða 236
Blaðsíða 237
Blaðsíða 238
Blaðsíða 239
Blaðsíða 240
Blaðsíða 241
Blaðsíða 242
Blaðsíða 243
Blaðsíða 244
Blaðsíða 245
Blaðsíða 246
Blaðsíða 247
Blaðsíða 248
Blaðsíða 249
Blaðsíða 250
Blaðsíða 251
Blaðsíða 252
Blaðsíða 253
Blaðsíða 254
Blaðsíða 255
Blaðsíða 256
Blaðsíða 257
Blaðsíða 258
Blaðsíða 259
Blaðsíða 260
Blaðsíða 261
Blaðsíða 262
Blaðsíða 263
Blaðsíða 264
Blaðsíða 265
Blaðsíða 266
Blaðsíða 267
Blaðsíða 268

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.