Saga


Saga - 2013, Side 168

Saga - 2013, Side 168
heyra elsta lagi varðveittra laga. Samt er þetta skráð í kristnu landi þar sem búið er að leggja almennt bann við barnaútburði (að við - lagðri mjög hóflegri refsingu þó) og lögleiða þá skyldu að „ala“ og skíra hvert barn — nema það sé fætt með þessum ískyggilegu „ör - kumlum“. ekki veit maður hvort sama regla hafði komist í hin skráðu lög annarra landshluta. en hugmyndin var a.m.k. þekkt víða um Noreg því að orðalag bæði eiðsifaþingslaga og Gulaþingslaga — að ala hvert barn „þó að nokkur örkymli sé á“ — ber með sér að vera andóf gegn henni. Að deyja í vígðum reit Það eru börn „öfgu líki alin“ sem norsku lögin hafa mest um að segja. Þar má glöggt greina þrjú stig réttarþróunar eftir því hvort slíkum börnum er ætlað að lifa, að deyja skírð eða að deyja óskírð. Hið síðasta er nýnefnd regla Borgarþingslaga um að „færa á forvé“. Hún er býsna ókristileg, hlýtur að vera eitt af því sem norska kirkjan varð á elsta stigi að sætta sig við sem rótgróna landsvenju. Málamiðlun kirkjulegra viðhorfa og gróinnar hjátrúar kemur fram í elstu gerð Gulaþingslaga (Ólafstexta) þar sem barnið skal „til kirkju færa og hefja úr heiðnum dómi og leggja niður í kirkju og láta þar deyja“. Hér á barnið a.m.k. von um sáluhjálp. en lífi þess er ekki reynt að bjarga fyrr en á næsta stigi. Á því eru eiðsifaþingslög sem segja að barnið „skal ala og til kirkju færa og skíra og fæða síðan og færa á fund biskups og sýna honum barnið og gera síðan sem hann leggur ráð til.“ Hér ganga lög kirkjunnar í berhögg við hjátrúna: barnið á að lifa. en það þarf biskupinn sjálfan til að stappa stálinu í óttaslegna foreldra. Aðferð Gulaþingslaga, að láta barnið að vísu deyja en við kristi- legar aðstæður, kemur einnig fram í hinum lögunum hvorum tveggja. eftir Borgarþingslögum, sem taka harðast á „öfuglíkinu“, er það einungis „belgborna“ barnið sem þeirrar náðar nýtur: „Það skal taka og til kirkju bera, láta prímsigna, leggja fyrir kirkjudyr; gæti hinn nánasti niður til þess er önd er úr.“ Það fær að vísu ekki fulla skírn og deyr utan við kirkju en þó þannig að það er ekki svipt voninni um sáluhjálp. eiðsifaþingslög, sem vilja að barn lifi þótt það sé „öfgu líki alið“, ganga ekki svo langt ef barnið telst ómennskt, þ.e. með „ferlíki“. Það á þá ekki heimtingu á neinu, en ef það er heppið „þá má færa til kirkju ef sýnist og láta prest skíra ef hann vill og grafa gröf í kirkjugarði og leggja þar barnið í … og láta lifa svo lengi sem má.“ helgi skúli kjartansson166 Saga haust 2013 NOTA_Saga haust 2004 - NOTA 23.6.2020 15:04 Page 166
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207
Side 208
Side 209
Side 210
Side 211
Side 212
Side 213
Side 214
Side 215
Side 216
Side 217
Side 218
Side 219
Side 220
Side 221
Side 222
Side 223
Side 224
Side 225
Side 226
Side 227
Side 228

x

Saga

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.