Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1971, Blaðsíða 27

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1971, Blaðsíða 27
ISLANDS VÁBEN___________________________ 27 kerne i vábenet for „kongen af Island" svarer til et muligt jarle- banner for Island), da sagaen (Sturlunga-sagaen) ikke nævner noget om, hvorvidt fanen havde figurindhold. Det g0r den ikke, men for det, den ikke nævner, skal man ikke undervurdere betydningen af det, den nævner, nemlig, at kongen gav Gissur „merki" i 1258, og denne begivenhed má have været i sá frisk erindring, da Wijnbergen-vábenbogen blev udf0rt — den anses som tidligere anfort for pábegyndt ca. 1265 —, at det ikke ville være rimeligt at se bort fra den oplysning, den bringer. At der ved indsættelse af en jarl skulle overrækkes en fane, er i 0vrigt ogsá foreskrevet i Magnus Lagab0ters nogle ár senere, mellem 1274 og 1277, udfærdigede hirdskrá. Med hensyn til de nærmere omstændigheder i forbindelse med kong Hákon Hákonssons overrækkelse af „merki" til Gissur Thor- valdsson ved dennes udnævnelse til jarl i Island i 1258 henviser jeg "1 vedkommende afsnit i Sturlunga-sagaen sáledes som den er ud- givet i 1946 af Jón Jóhannesson, Magnús Finnbogason og Kristján Eldjárn, se bilag 4. Pá dette sted kan der være anledning til at se nærmere pá visse Punkter i „Gissurtraktaten" — „Gizurarsáttmáli" — Islands over- e*iskomst med den norske konge. De har været af betydning for ^en, der har skullet komponere et váben i denne anledning og er derrned af betydning for os, nár vi skal skonne over, hvorvidt det váben, vi ser i Wijnbergen-vábenbogen, kan være ægte. Den norske konge lovede da Island (blandt andet) „fred og is- ]andske love". Om hans magtbef0jelser, deres karakter, og hvorledes han skulle ud0ve dem, henviser jeg til Jón Jóhannesson, som i Islendinga saga *» Reykjavík 1956, s. 337, udtaler: Því verður þó ekki neitað, að sáttmálinn er undarlega óljós og ófullnægj- andi um sum atriði. T. d. eru þar engin önnur ákvæði um valdsvið konungs en þau, að hann skuli láta oss ná friði og íslenzkum lögum. Ástæðan mun vera sú, að gert hefur verið ráð fyrir þvi, að konungur hefði í meginatrið- um sama vald og goðarnir höfðu haft. Islenzku höfðingjarnir fengu konungi goðorð sín til eignar smám saman. Að vísu var hvergi gert ráð fyrir því í lögum þjóðveldisins, að erlendur þjóðhöfðingi gæti eignazt goðorðin, og þingmenn voru ekki bundnir af því, þótt einhver goði ráðstafaði svo goðorði sinu. En telja má, að Islendingar hafi fallizt á afsal goðorðanna til kon- ungs, um leið og þeir unnu honum hollustueiða, enda hurfu goðarnir þá úr sögunni. Goðavaldið varð konungur að fela umboðsmönnum sínum að mestu leyti, af því að hann sat sjálfur erlendis. Þeir nefndu m. a. dóma og réðu því, hverjir sátu í lögréttu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.