Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1971, Blaðsíða 43

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1971, Blaðsíða 43
ISLANDS VABEN 43 Paul Warming har, i Archivum Heraldicum 1968, regnet med at vápnet bor tas for ekte siden vápentegneren kjenner Mans og Orknoyenes. Han fremsetter den teori at de hvite og ilá striper representerer innholdet i den fane som kong Hákon ga Gissur Torvaldsson i Bergen i 1258 (Sturlungasagaen), da Hákon gjorde Gissur til jarl over Island med det formál á bringe landet inn under norsk overhoyhet. Jarlefanen skulle altsá ha inneholdt striper, og stripene deretter, enten for eller etter 1280, være blitt innskutt i et lovevápen for Island med inverterte norske farger.' Jeg tor ikke ta noe standpunkt til denne interessante teori. Sagaen nevner ikke noe om hvorvidt fanen hadde íigurinnhold. Den opplyser forovrig at Hákon utstyrte den nye jarl med báde fane og lur. Stridsfane og krigslur harte sammen i Norge, og disse fyrstelige attributer ble holdt hoyt i ære. Sá sent som i 1528 frembar jemtelendingene sitt lands segl, banner og lur for landsherren Vincents Lunge, idet de hyllet kong Frederik (Dipl. Norv. XIV 686). Hallvard Trætteberg. BILAG 3 Indberetning om en undersegelse af kalkmalede vábenskjolde i Soro Kirke foretaget af det danske Nationalmuseum ved konservator Mogens Larsen. Af skjoldfrisen pá nordre korsarms ostmur er undersogt de to sydligste vábener, som ved indskrifter er tilegnet Toke Ebbeson og hans son Stig. Begge vábener har senromanske skjoldformer, hvori med to blá toner er malet en falk stáende pá en rod tue. Baggrunden er tværstribet af blát og okkergult, og de okkergule striber er belagt med hvid damascering. Jacob Kornerup nævner, at han ved sin istandsættelse af skjoldfrisen o. 1870 fremdrog disse vábener under et Iag hvidtekalk, og at de blot fik en „læmpelig opfriskning". Ved en vaskeprove kunne konstateres, at Kornerups opfriskning traditionen tro let lod sig fjerne, og at de oprindelige, underliggende farver írem- trádte velbevaret sammen med de tilhorende uncialindskrifter over respektive vábener. Malebunden er en ret groft glittet mortel, som har fáet hvidtekalk. Der er talt ialt tre lag, hvilket vel ikke kan være páfaldende, om man kan antage, at m^rtel- laget er det oprindelige, som er kalket ved kirkens opforelse, og at kirkens indre har fáet yderligere en kalkning i det áremál som er gáet, inden det kalklag er páfort, hvorpá vábnerne er malet i tiden op mod 1300. Selve udmalingen er tilsyneladende sket i een proees váben for váben. At domme efter farvernes stærke afbinding má man tro, at det er sket endnu for kalkbunden er blevet helt tor. Fuglen er formentlig malet forst. Den hvide kalkbund har været en forudsætning for fuglens tegning og farvens svagt laserende virkning. Derpá má striberne være malet mellem fuglen og skjoldformens afgrænsning, hvorefter ind- skrifter og konturer i sort, samt den med hvidtekalk tegnede damascering pá de okkergule striber er udfort. Foruden hvidtekalken er de benyttede farver naturel okker, jernoxyd, sodsort og azurit. Glodning i natriumhydroxcyd farver den sort, og forekomst af kobber i farvestoffet giver rodsværtning ved pávirkning af saltsyre og kaliumferrocyanid. Ud fra et farvehistorisk synspunkt er anvendelsen af azurit interessant, fordi den vistnok ikke tidligere er set benyttet i kalkteknik herhjemme, hvorimod den var almindelig benyttet i Italien. Romansk maleris foretrukne blá var lapis lazuli, som ganske forsvandt med udklangen af den romanske periode. Azurit har derimod
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.