Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1980, Síða 34

Andvari - 01.01.1980, Síða 34
32 LUDVIG HOLM-OLSHN ANDVARI hefur haldið gildi sínu. Munch skrifar: „I Besiddelse af alle Hjelpemidler, be- herskende sit Stof, og Mester i at behandle Sproget, forstod han at ordne de forskjellige Masser til et harmonisk Heelt, som fra den Tid af blev Grundlaget for aile senere Bearbejdelser/1 Eg vil gjarna benda á, að norskir fræðimenn gerðu sér það ljóst þegar um 1890, að Snorri Sturluson var rithöfundur, sem vann á sjálfstæðan og sérstakan hátt. Frásagnir þær, sem hann vann úr á gagnrýninn hátt, áttu hins vegar rætur að rekja til munnlegrar geymdar, og fræðimenn trúðu því þá, að þessi munnlega geymd væri traust og áreiðanleg, enda þótt þeir gerðu ráð fyrir, að í henni væri að finna innskot, sem ekki væri að treysta. Miklu máli varðaði því að ryðja burtu þessum innskotum. Meginstefna þessara fræðimanna var að efast ekki um sannleiksgildi sagnanna, þar sem ekki var sérstök ástæða til að bera brigður á þær. Gustav Storrn var forystumaður í hópi sagnfræðinga næstu kynslóðar. Hann vísaði á bug þjóðlegri afstöðu fyrri fræðimanna í rannsóknum á sagnfræðilegum staðreyndum, sem hann taldi hafa einkennt verk þeirra. Og rannsóknum á verk- um Snorra Sturlusonar miðaði langt á veg, þegar út kom bók Storms Snorre Sturlassons Historieskrivning, kritisk Undersogelse árið 1873. Fyrst fjallar Storm um það, hvort unnt sé að treysta því, að Snorri sé höfundur Heimskringlu. Nafn hans sé ekki varðveitt í neinu handriti af Heimskringlu, eins og vitað sé. Það séu aðeins þýðendurnir tveir, Laurents Hanssön og Peder Claus- sön, sem nefni hann sem höfund. Storm sýnir fram á, að frásagnir þeirra hljóti að vera réttar. lslenskir sagnaritarar á 13. og 14. öld vitni til konungasagna Snorra, og þar geti ekki verið um að ræða neitt annað verk en Heimskringlu. Enginn hafi getað borið brigður á þetta síðan. Storm komst hins vegar ekki að neinni niðurstöðu um það, hvaðan þýðendurnir tveir hefðu fengið þessa vitneskju sína. Svar við því fann Jakob Benediktsson að lokum, þegar hann benti á, að senni- lega hefðu þeir báðir stuðst við sama handritið af Heimskringlu, sem nú væri glatað. I bók sinni gefur Storm glöggt yfirlit yfir heimildir þær, er Snorri studdist við. Yfirlit þetta varpaði ljósi á margt, en eins og að líkurn lætur, hefur orðið að aulca ýmsu við og leiðrétta annað. Hann bendir á, hvernig Snorri tekur fyrir- rennurum sínum fram, bæði sem gagnrýninn sagnfræðingur og sem listamaður. Storm efaðist mjög um áreiðanleika munnlegrar geymdar, mun meira en þeir Keyser og Munch höfðu gert, og hann lagði enn ríkari áherslu á það en þeir höfðu gert, hversu gagnrýninn Snorri hefði verið sem sagnfræðingur og skap- andi sem listrænn rithöfundur. Með bók sinni vinnur. Storm þessari skoðun fylgi, og þannig fjarlægist hann verulega fyrirrennara sína, sem treyst höfðu heimildar- gildi konungasagna. 1 stuttri neðanmálsgrein í bók sinni vísar Storm leiðina langt fram á veg: „Til den literære Betragtning af Snorre - hvorpaa vistnok fremtidige Under-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.