Saga


Saga - 1960, Blaðsíða 124

Saga - 1960, Blaðsíða 124
116 RITFREGNIR og rugl hugmynda og staðreynda. Stundum hagar hann sér eins og guðfræðingur eða æfður stjórnmálamaður, gefur sér nokkrar „staðreyndir" og dregur síðan af þeim miklar ályktanir. Þrátt fyrir þetta bið ég háttvirta lesendur að gæta þess, að Barði hefur oftast nokkuð til síns máls, og stundum er hann bráðsnjall og hinn harð- snúnasti fræðimaður. Þótt ég og aðrir tætum niður röksemdaleiðslur hans, þá er hann þeirrar undarlegu náttúru að standa samt eftir með dálitlar tægjur af pálmablaði í höndum. Barði var fræðimaður, sem átti því láni og óláni að fagna að vera talsverður snillingur; hann sá eða öllu heldur skynjaði vandamálin, þótt hann brysti getu og langlífi til þess að leysa þau. Því miður tókst Barða ekki að semja heilsteypt verk um höfund Njálu og uppruna íslendinga; hann lætur eftir sig brotasilfur; þeir Skúli og Stefán hafa reynt að bræða það saman, og fræðimenn verða að vega það og meta, eins og það liggur fyrir. Aðalefni þessa síðara bindis af ritgerðum Barða eru greinar, sem hann birti í Helgafelli 1942—45 og Andvara 1939 og 1951, en þær fjölluðu einkum um uppruna íslenzkrar skáldmenntar og ís- lenzkrar þjóðar. Skúli Þórðarson ritar inngang að bókinni og nefnir hann Forfeður íslendinga. Það er skemmst af því að segja, að þessi formáli bætir engu við gildi bókarinnar. Skúli var mikill vinur og aðdáandi Barða Guð- mundssonar, og hann virðist fremur láta stjórnast af trúarlegu en skynsamlegu viðhorfi til meistarans. í innganginum rekur hann helztu atriðin í kenningum Barða um uppruna íslendinga, en getur að engu þess helzta, sem um þær hefur verið ritað með og móti. Kristján Eldjám og Sigurður Nordal hafa báðir fjallað um kenn- ingar Barða í þekktum ritum. Hvaða skoðanir, sem Skúli hefur á niðurstöðum þeirra, bar honum skylda til þess að reifa þær og meta. Inngangur að bók eins og ritgerðasafni Barða verður að geyma hlutlæga skýrslu um það helzta, sem ritað hefur verið um sama efni; Skúli átti að skipa Barða til sætis í röðum norrænna sagnfræðinga og forðast að ausa hann jarðarfararsannleika, sem er hvorugum til sæmdar. Hér verður drepið á helztu atriðin í kenn- ingum Barða, sem Skúli fjallar um. Skúli minnist á þá óhagganlegu staðreynd, að meginþorri land- námsmanna á íslandi kom frá Vestur-Noregi og Vesturhafseyjum, en þegar á landnámsöld verður furðulega mikill munur á menn- ingu íslendinga og Norðmanna. Þetta er ekki jafnmikið undrunar- efni og þeir félagar vilja vera láta. Norskir útflytjendur gátu ekki endurreist „norska menningu og norska siði“ á íslandi, af því að þeir urðu frá upphafi að semja sig hér að öðrum háttum en tíðk- uðust í Noregi, m. a. sökum ólíkra landkosta. Þar að auki komu all-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186

x

Saga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Saga
https://timarit.is/publication/775

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.