Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Page 73

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2009, Page 73
GUÐFRÆÐIN í PÓLITÍKINNI - PÓLITÍKIN í GUÐFRÆÐINNI af hinu góða í náttúrunni svo sem að vilja vinna á akri, að vilja eta og drekka, að vilja eiga vin, vilja klæðast, vilja byggja hús, vilja kvænast, rækta kvikfé, læra ýmislegt gott, að vilja yfirleitt hið góða, sem heyrir til þessu lífi. Allt þetta stenst þó ekki án guðlegrar stjórnar, því að ffá honum og fyrir hann er þetta og byrjaði að vera. Með vondum á ég við að vilja dýrka skurðgoð, vilja manndráp o.s.frv.“ [Þeir fordæma Pelagíana og aðra, sem kenna, að vér án heil- ags anda, einungis af náttúrlegum kröftum, getum elskað Guð yfir alla hluti fram og sömuleiðis uppfyllt boðorð Guðs eftir eðli verkanna. Því að þótt náttúrlegir kraftar geti nokkurn veginn ffamkvæmt ytri verk - því að þeir geta haldið höndum sínum ffá þjófnaði og ffá manndrápi - þá geta þeir ekki vakið innri hreyf- ingar, t.d. guðsótta, traust til Guðs, þoliirmæði o.s.ffv.]2'’ Hér hggur til grundvallar lykilatriði í guðffæðilegri endurskoðun Lúthers, sem er kenningin um réttlætingu af náð fyrir trú. Þessi hugmynd um að við getum ekki stuðlað að okkar eigin frelsun undan syndinni með verkum okkar, heldur sé það einungis á færi Guðs að veita okkur hjálpræði, hefur oft verið túlkuð svo að Lúther hafi dregið gildi góðra verka í efa. Lúther lagði trú og traust að jöfhu. Guð er sá sem við setjum traust okkar á. Að réttlætast af náð fyrir trú merkir að við treystum óskilyrtum kærleika Guðs til okkar. Ef við setjum traust okkar á eitthvað annað en þann Guð sem hefur skapað okkur til samfélags við sig, höfum við sett skurðgoð í stað Guðs. Við höfum skipt á gullkálfi og skapara okkar.26 Það var reynsla Lúthers að góð verk gætu auðveldlega orðið að slíku „skurðgoði" eins og hann taldi að gerst hefði í kaþólsku miðaldakirkjunni þar sem mikið var lagt upp úr góðum verkum. Þess vegna vildi hann gera skýran greinarmun á orsök og afleiðingu góðra verka. Góð verk gera okkur ekki góð eða rétt- lát frammi fyrir Guði. Aftur á móti eru þau afleiðing af því sem Guð hefur gert fyrir okkur, svar okkar eða viðbrögð við kærleika hans. Lúther lýsir þessu sambandi réttlætingar af trú og góðra verka á eftirfarandi hátt í riti sínu Umfrelsi kristins manns\ Þess vegna eru hin tvenn ummæli sönn: „Góð réttlát verk skapa aldrei góðan, réttlátan mann, heldur vinnur góður réttlátur 25 Hér vitnað eftír Einari Sigurbjömssyni, Kirkjan játar, bls. 213-214. 26 Sjá sögnna um gullkálfinn sem Israelsþjóðin lét Aron reisa fyrir sig úti í eyðimörk- inni: 2Mós 32.1-35. 71
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.