Hugur - 01.01.2002, Qupperneq 31

Hugur - 01.01.2002, Qupperneq 31
Hugur, 12-13. ár, 2000-2001 s. 29-37 G.E.M. Anscombe Asetningur Hvað greinir athafnir sem framdar eru af ásetningi frá öðrum athöfn- um? Beinast liggur við að þær séu þær athafnir sem ákveðinn skilning- ur á spurningunni „Hvers vegna?“ á við, það er sá skilningur þar sem já- kvætt svar gefur ástæðu til athafnar1. En við komumst varla langt með þessu móti því að spurningarnar „Hver er þessi skilningur spurningar- innar ‘Hvers vegna?’“ og „Hvað er átt við með ‘ástæða til athafnar’?“ eru ein og hin sama. Til að koma auga á vandann má líta á spurninguna „Hvers vegna ýtt- irðu bollanum af borðinu?“ þegar henni er svarað með „Mér fannst ég sjá andlit á glugganum og hrökk við.“ Nú getum við ekki sagt að alltaf sé um að ræða orsök fremur en ástæðu þegar minnst er á eitthvað í svar- inu sem kemur á undan athöfninni. Ef spurt er „Hvers vegna drapstu hann?“ hlýtur svarið „hann drap föður minn“ að vera ástæða fremur en bein orsök en í svarinu er þarna vísað í atburð sem á sér stað á undan athöfninni sem framin er. Satt er að við höfum yfirleitt ekki atburð eins og það að hrökkva við í huga þegar við tölum um ástæðu til athafnar. „Að hrökkva við,“ gæti einhver sagt, „er ekki athöfn í þeim skilningi sem gef- inn er til kynna þegar talað er um „ástæðu til athafnar.“ Þegar við segj- um til dæmis „Hver var ástæða þess að þú hrökkst svona við?“ er það ólíkt því þegar við segjum „Af hvaða ástæðu útilokaðir þú þennan aðila úr erfðaskránni þinni?“ eða „Af hvaða ástæðu pantaðir þú leigubíl?“ En hver er munurinn? Hvers vegna er það að hrökkva við eða að reka upp undrunaróp ekki „athöfn“ meðan það að panta leigubíl eða að fara yfir götu er það? Svarið getur ekki verið: „Því að svar við spurningunni ‘hvers vegna?’ getur sagt frá ástæðu í síðarnefndu tilvikunum“, þar sem svarið getur „sagt frá ástæðu“ í fyrrnefndu tilvikunum líka. Við getum heldur okki sagt: „Já, en ekki ástæðu til athafnar“, því að þá værum við komin í hring. Við þurfum að finna muninn á þessum tveimur gerðum „ástæðu“ 1 Astæða til athafnar er hér þýðing á reason for action. 29
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132

x

Hugur

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.