Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1968, Síða 34

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1968, Síða 34
Tímarit Máls og menningar prests, eða ósköp venjulegs sálu- sorgara, en dugandi búandmanns, og belzt lifa eftir hann óvenjulegt lækn- isstarf sem lika hefði innan tíðar horfið í gleymsku? Hvaða efni var hér í ævisögu? En þegar prestur var kominn í frið og skjól á þann blett á íslandi, þar sem helzt var lífvænt, gripu atburðir fram í er manninn skyldu reyna og sköpuðu honum örlög og birtu í leiftrandi skini hvað með honum bjó og létu allt koma að haldi sem hann hafði áður stundað og leiddu í Ijós dulda krafta. Hann var þá þegar til kom hvorki sloppinn undan öldinni né forlögunum. Hina fyrstu nótt á Kirkjubæjarklaustri hafði hann dreymt: „Eg þóttist vera fyrir norð- an og klifra þar upp hátt fjall og var að kasta þar af mér öllum fötunum, þar til eg var orðinn ber og nakinn. Komst eg þá í langan dal, sem lá til útnorðurs. Sá eg úr honum á sjó. Þar þóttist eg koma að einu húsi, í hvert eg vildi inn fara, svo nakinn sem eg var. A móti mér kemur þar ein tröllskessa, er segir: „Vel ertu nú kominn í mínar hendur. Hefur þú tvisvar sloppið úr þeim, en nú skaltu ekki sleppa, því eg skal drepa þig og éta síðan.“ Jón hafði oft komizt í hann krappan og oft hafði reynt hart á hann, en það var ekki fyrr en nú að tröllskessan, sulturinn og mann- fellirinn, fylgja aldarinnar, sótti að honum. Nú átti hann eftir að lenda í hörðustu aldarógnunum og teyga í botn bikar þjáninganna. Nú má með sanni segja að hefjist píslarganga síra Jóns, og hún miskunnarlaus: „1783 þann 8. júní á hvítasunnu- hátíð gaus hér eldur upp úr afréttar- fjöllum, sem eyðilagði land, menn og skepnur, með sínum verkunum nær og fjær. ... Sauðfé og lömb foreyddust strax, en kýr mínar og hesta lét eg færa út að Leiðvelli, og fólk til að heyja fyrir þeim, þó til lítils kæmi, því öll ráð, útréttingar og höndlan- ir, er menn tóku sér fyrir, urðu að ráðleysu, fordj örfun, mæðu og kostn- aði, og flest að aldeilis engu. Frá 12. Aug. 1783 til 24. júní ár- ið eftir átti eg slétt öngvan mjólkur- mat í mínu heimili. Var það einasta að þakka allra stærsta almætti guðs, að eg og mínir skyldum lífi halda. Pestin í loftinu var svo þykk, að eg vogaði aldrei að draga til mín and- ann til fulls og varla vera úti, þá sól var ei á lofti, allt það ár og það eft- irkomandi. Kjötið, sem étið var af skepnunum, var fullt af pest, item vatnið, er menn hlutu nú að drekka, og það fór nú fyrst að svekkja mína krafta.“ Séra Jón sat ekki auðum höndum. Hann fór um haustið 1783 vestur í Skálholt til biskupa sinna, „fékk hjá þeim 20 rd af fátækra peninga köss- 240
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.