Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.2016, Síða 7

Tímarit Máls og menningar - 01.12.2016, Síða 7
G o s v i r k n i í í s l e n s k r i k v e n n a b a r á t t u TMM 2016 · 4 7 baráttu sinni en þá fá allar konur fertugar og eldri kosningarétt og kjörgengi til Alþingis og sveitarstjórna. Þær bjóða fram kvennalista við Alþingis- kosningarnar 1922, fá 22,4% atkvæða og fyrstu konuna, Ingibjörgu H. Bjarnason, kjörna á þing. Með þessum sigrum tekst konum að endurskapa sig sem félagslegar persónur. Þær eru nú fullgildir gerendur á hinu pólitíska sviði samfélagsins og hafa formlega rödd í almannarýminu. Ekki hefur þeim samt tekist að breyta grunngildum samfélagsins um stöðu og hlutverk kvenna enda hafa þær öðrum þræði barist fyrir réttindum sínum í nafni þeirra, í nafni sérstöðu sinnar sem mæðra og umönnunaraðila. Misgengið er því enn undirliggjandi. Árið 1926 bjóða konur aftur fram kvennalista við Alþingiskosningar en hafa nú ekki erindi sem erfiði og fá ekki konu kjörna. Þá lýkur þessu fyrsta gosi íslenskrar kvennabaráttu enda markmiðum þess náð þar sem konur höfðu fengið þau réttindi sem þær börðust fyrir. Hinar endursköpuðu félagslegu persónur kvenna eru nú komnar út á sam- félagsvöllinn og næstu áratugi einhenda þær sér í ýmiss konar félagsstörf. Þær starfa innan stjórnmálaflokka og bjóða sig fram á þeirra vegum, stofna Kvenfélagasamband Íslands, starfa í verkalýðsfélögum og kirkjufélögum og sinna margvíslegum velferðarmálum svo eitthvað sé nefnt. Kvenréttinda- félagið starfar enn að málefnum kvenna en er nú aðeins eitt af félögunum á vettvangnum. Húsmæðrahyggja fer á flug, ekki síst fyrir atbeina Jónasar frá Hriflu, og húsmæðraskólar eru stofnaðir víða um land.7 Heimssögulegir atburðir hafa áhrif þessi ár; kreppan um 1930, heimsstyrjöldin síðari og svo barnasprengjan sem átti sér stað að henni lokinni. Það er kyrrt í eldstöðinni fram yfir 1960. Annað gos Á sjöunda áratugnum tekur íslenskt samfélag stórstígum breytingum. Það eru þenslutímar og konur streyma út á vinnumarkaðinn sem þurfti á vinnuafli þeirra að halda. Margar hafa einnig sótt sér menntun og vilja nota hana. Á vinnumarkaðnum hafa konur mun lægri laun en karlar. Ætlast er til að þær sjái áfram um börn og bú því kynbundin verkaskipting hefur lítið breyst, ekki frekar en gömlu hugmyndirnar um stöðu og hlutverk kvenna. Útivinnandi konur búa því við tvöfalt vinnuálag auk úrræðaleysis því ekki er komið til móts við þær með byggingu dagvistarheimila né viðunandi fæðingarorlofi. Í nágrannalöndunum þar sem konur búa við svipað hlut- skipti er efnt til mótmæla og baráttuhreyfingar stofnaðar. Það fór ekki framhjá íslenskum konum og ljóst er að enn þurfa konur að endurskapa sig sem félagslegar persónur. Þær vilja sömu réttindi og karlar á vinnumarkaði, að viðurkennt sé að þær séu fyrirvinnur eins og þeir og einnig að börn og heimili séu ekki þeirra einkamál. Það er órói, kvikan rennur hratt í kviku- hólfið. Þann 1. maí 1970 gýs. Þann dag tók hópur kvenna sig saman og mars-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.