Andvari

Árgangur

Andvari - 01.07.1962, Blaðsíða 61

Andvari - 01.07.1962, Blaðsíða 61
SIGURBJÖRN EINARSSON: Með köldu blóði I Fyrir allmörgum árum las ég sögu af manni einum, þýzkum verkamanni. Hún gerist á stríðsárunum síðustu og rekur innri feril þessa manns. Hann hefur nóg að bíta og brenna í þjóðfélagi national- sósíalismans og unir hag sínum vel. Hann hefur fulla vissu fyrir því, að margs konar ofbeldisverk eru unnin í landinu að frum- kvæði valdhafanna og rökstuddan grun um ýmislegt fleira misjafnt en hann veit um með vissu. En hann lætur sig slíkt cngu varða. Hann kemst vel af og telur sig óhultan, og á meðan svo er, þarf hann ekki að kvarta og finnst fara bezt á því að Ieiða hjá sér málefni annarra en sinna nánustu. Styrjöldin brýzt út og þá dregur til þess, að söguhetjan breytir um viðhorf. Hann verður uppreisnarmaður, að vísu með leynd, gengur í bandalag við þá, sem vinna að því á laun að steypa stjórn landsins. Hvað olli þessari stefnubreytingu mannsins? ÞaS var einkum tvennt. AnnaS var meSferSin á pólskum fanga í vinnu- búðum, sem hann komst í kynni við; hitt var frásögn ungs hermanns af því, hvernig hann hafði ásamt félögum sín- um svívirt franska konu og síðan myrt hana. BöSlarnir í vinnubúSunum og ungi hermaSurinn unnu sín óhæfuverk með köldu blóði og eins og um sjálfsagðan hhit væri aS ræSa. Og þegar spurt var, hvernig þeir gætu gert þetta, var svarið hið sama í bæði skiptin: Nú, þetta var bara Pólverji, þetta var bara frönsk kona. Ungi hermaðurinn var spurður, hvernig honum myndi líka það, ef t. d. móðir hans væri svona leikin. Því svarar hann umsvifalaust: Það er ekki sambærilegt, móðir mín er þýzk. Spurningin er m. ö. o. fjarstæða í augum hans. Frammi fyrir þessu kynborna, hreina cn kalda þýzka blóði setur hroll að verka- manninum, söguhetjunni, og hann kenn- ir nýs hita í æðum sér: Þetta er djöful- legt hugarfar, þjóð, sem byggir sigur- vonir sínar og framtíð á slíkri hugarfars- mótun, verðtir að tapa. Og hann finnur, að honum ber að leggja sitt IóS, sitt Iíf á vogarskálina gegn sigurvonum þessarar hugsunar. Ég gríp á þræSi þessarar sögu vegna þess, aS hún er svolítiS brot af sögu hins kalda blóSs. Á bak viS hana er hreyfing, sem meS öruggri, demónískri eSlisávísun stefndi að því og tókst það að kæla mennskt blóS niSur fyrir núllpunkt. Og formúlan fyrir því tæknilega afreki var sú aS telja þjóSinni trú um, aS hún ætti ekki samstöðu með öðrum mönnum, heldur væri hún öðrum og æSri eigind- um búin. MeS því móti var hægt aS virkja hiS kalda blóS til þeirrar harSúSar, sem taldist nauSsynleg til þess, aS markmiSi flokksins og foringjans yrSi náS. ÞaS byrj- aSi meS afstöSunni til GySinga, færSist síðan yfir á Pólverja, Frakka og Rússa og raunar allar þjóSir, sem við var að kljást.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.