Andvari

Volume

Andvari - 01.01.1980, Page 47

Andvari - 01.01.1980, Page 47
ANDVARI FRANZ SCHUBERT 45 (við texta eftir Schmidt von Liibeck), tvö næsta dulmögnuð lög, enn fremur söngva Mignon, við ljóðin úr Wilhelm Meister eftir Goethe. Enn er Goethe aðalskáldið, sem stýrir hugarflugi hans og er fyrirmynd hans í ljóðavali. Hann yrkir tvær sinfóníur, þá 4. og þá 5., og boðar sú síðari nýtt þroskaskeið í tónsköpun hans á sviði hljómsveitarverka. Fór nú að vænkast hagur hans. Vinunum fjölgaði. Schober kynti vini sína fyrir Schubert eins og Spaun hafði gert, og urðu þeir einnig vinir Schuberts og vildu hjálpa honum í lífsstriti hans, svo að list hans fengi að njóta sín. Söngvar Schuberts voru sálin í þessum félagsskap. Það vantaði aðeins einhvern til að syngja þá á fullkominn hátt. Michael Vogl, hirðóperusöngvari, sem mikið orð fór af sem „þýzkum söngvara" (þ. e. hann söng í þýzkum óperum, en ekki ítölskum, og var einn af aðalsöngvurum óperunnar, áður en Rossini hélt innreið sína þar), var vel menntaður maður og heimspekilega hugsandi, en leiður á lífinu. Ætlaði í fyrstu að ganga illa að fá hann til að koma heim til Schobers til að kynnast söngvum Schuberts, en loks lét hann tilleiðast fyrir þrábeiðni Schobers. Er því skemmtilega lýst í frásögn Spauns, hvernig hinn eldri, lífsreyndi maður - Vogl var 30 árum eldri en Schubert - bregzt við, þegar hann heilsar upp á hið unga tónskáld, sem kemur varla upp orði og er á þönum í kringum hann og réttir honum sönglögin sín hvert af öðru, sem Vogl sér þarna í fyrsta sinn. Vogl kinkar kolli, raular þau eftir blaðinu og umlar eitthvað, en kippist við, þegar hann les eitt þeirra: „Lied eines Schiffers an die Dioskuren“, bænarsöng sjófarandans til tvístirnisins við kvæði eftir Mayrhofer. Þetta þótti Vogl gott og vildi fá meira að heyra. Söngvar Schuberts lífguðu hann við. Upp frá þessum degi varð hann einn bezti vinur Schuberts, og voru þeir óaðskiljanlegir félagar á öllum samkomum Schubertvinanna, „die Schubertiaden“, er svo voru nefndar. Af mynd eftir mál- arann Moritz v. Schwind (einn af vinunum), þar sem Vogl, hinn mikli og reffilegi hirðsöngvari situr við hlið síns unga listbróður, sem leikur undir fyrir hann á píanóið í salarkynnum, sem setin eru af hlustandi, prúðbúnu fólki, má sjá, hvers kyns þessar Schubertkvöldsamkomur voru. Söngvar Schuberts urðu þarna lifandi orka í hugum hrifnæmra sálna, sem kunnu honum þakkir fyrir, ævilangt. Stund- um lék Schubert líka fjórhent ásamt einum vinanna, og varð sérstaklega Josef von Gáhy, embættismaður að atvinnu, með sérlega góða leiktækni, fyrir valinu. Gáhy lék stundum einn sónötur eða Impromptu. Schubert var og sjálfur allgóður píanisti. Hann hafði „mains potellées“, segir einn vinurinn, þ. e. stuttar og digrar hendur, en mjúkar, og hlupu sem mýs upp og niður eftir nótnaborðinu, þegar hann lék hraða þætti. Tónn hans var söngrænn og innilegur, en hann réð ekki við öll sín eigin verk. Undirleikurinn í „ÁlfakónginunT' t. d. var honum ofviða, og hann varð að gefast upp við síðasta þáttinn í „Wanderer-fantasíunni": „Þetta má fjárinn leika í minn stað,“ sagði hann. En ég er kominn af leið. Schubertsamkomurnar enduðu oft með því að Schubert, sem hafði sig ekki í frammi í orðræðum, settist við hljóðfærið og lék fyrir
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.