Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 119

Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 119
Mannréttindi: Pólitík eða lögfræði? Hugur anna kom til sögunnar árið 1948. Yfirlýsingin 1948 var þó, eins og nafn hennar gefur til kynna, einungis viljayfirlýsing en var ekki laga- lega bindandi sáttmáli. Ætlunin var að slíkur sáttmáli myndi fylgja í kjölfarið en fyrir því reyndist ekki vera pólitískur vilji í ein 18 ár. Vegna hugmyndaátaka kalda stríðsins upphófust miklar deilur um hvað skyldi skilgreinast sem mannréttindi, hvort áherslurnar ættu að vera á borgaraleg og pólitísk réttindi, eins og í Mannréttindayf- irlýsingunni, eða hvort einnig að ætti að taka til efhahagslegra-, fé- lagslegra-, og menningarlegra réttinda. Því varð yfirlýsingin að tveimur sáttmálum, en ekki einum eins og upphaflega stóð til.9 Einnig var deilt um þá einstaklingshyggju sem endurspeglaðist í sáttmálanum en það var ekki fyrr en með Vínaryfirlýsingunni 1993 sem reynt var að taka á þeim ágreiningi.10 í þessum sáttmálum eru talin upp þau réttindi sem allir eru taldir hafa óháð því hvort þau séu í raun og veru veitt. Einkenni mannréttinda Nokkur einkenni mannréttinda hafa verið talin: 1. Réttindanna er krafist. Ronald Dworkin, til dæmis, telur að til að hægt sé að krefjast ákveðinna réttinda, verði þau að vera til staðar sem nokkurs konar „tromp" líkt og tromp eru notuð í spilum. Þ.e., að hafa rétt á einhverju þýðir að hafa nógu stranga kröfu til einhvers sem vegur meira en aðrar kröfur til þess sama, eða til einhvers sem er ósamræmanlegt þessari ströngu kröfu.11 2. Mannréttindi eru algild þar sem fólk hefur slík réttindi fyrir það eitt að vera mannlegar verur. Samkvæmt því er öll mismunun, byggð t.d. á kyni, kynþætti, félagslegri eða borgaralegri stöðu, óréttmæt. Vegna þess að allir karlar og konur tilheyra þessum hópi óháð búsetu eða þjóðerni, á ekki að vera hægt að lýsa því yfir að „mannréttindi gildi ekki hér". Þau eiga að gilda alls staðar þar sem allir teljast til fullgildra mannvera. Richard Rorty heldur því aftur á móti fram að þessi yfirlýsing eigi illa við raunveruleikann eins og hann er nú. Þeir sem brjóta gegn mannréttindum gera það vegna þess að þeir líta ekki á þann sem brotið er gegn sem fullgilda mannveru. Því hafi þeir sem 9 Alþjóðasamningur um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi (1963) og Al- þjóðasamningur um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi (1963). 10 Vienna Declaration and the Program of Action (1993). 11 Ronald Dworkin 1977. Taking Rights Seriously. Duckworth, Bristol. 117
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.