Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 20

Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 20
Hugur Mikael Karlsson ræðir við Donald Davidson spekileg, en sem enginn hafði í raun og veru sameinað á sama hátt og hann. Eg einbeitti mér einkum að áhuga hans á skynsemisbresti eða rökleysu. Þessi áhugi sprettur af því að taka alvarlega hugmyndina um undirmeðvitundina. Nú er það ekki svo að enginn hafi vitað af undirmeðvitundinni á undan Freud; en hann kynnti til sögunnar þá skoðun að undirmeðvitundin væri á sinn hátt gangverk í huganum sem kæmi upp á yfirborðið reglulega og hefði áhrif á meðvitaða hugs- un manns og ákvarðanatöku. Þetta voru því þau atriði sem ég lagði áherslu á. Þar sem ég var nú að halda Ernest Jones fyrirlestur las ég dálítið eftir Ernest Jones. Og ég rakst á mjög skemmtilega stutta grein sem hann hafði skrifað án nokkurs fyrirvara þegar hann var að halda fyrirlestra í Kanada. Hún fjallaði um atvik sem hann hafði les- ið um í dagblaði. Svo virðist sem bandarísk kona hafi verið að fara yf- ir ána undir Niagarafossum - sem var gaddfreðin - og komist í hann krappan þegar ísinn tók skyndilega að bresta. Hún hafnaði tveimur tækifærum til björgunar - við gætum hæglega sagt það „skynsemis- brest" - og að lokum skolaði henni burt og hún drukknaði í straumn- um. Ernest Jones lagði fram sálgreiningartilgátu, sem hann byggði á blaðagreininni og smá eftirgrennslan, um hvað hefði átt sér stað. Ég hafði mjög gaman af tilgátunni og notaði hana því sem útgangspunkt í umfjöllun um ýmsar hliðar hugans sem ég taldi að greina mætti hjá Freud. Ein ritgerða minna frá 1982, sem heitir „Paradoxes and Irrationalities" varð til upp úr fyrirlestrinum sem ég hélt. En því mið- ur er þessari sögu, sem kom mér af stað, sleppt þar. Hvaða augum lítur þú meint skil á milli rökgreiningarheimspeki og fyrirbærafræðilegra eða tilvistarspekilegra nálgana í heimspeki, sem margir heimspekingar og menningarvitar hafa velt mikið fyrir sér? Ég býst við að engin ein leið sé til að líta á það. Líkt og Michael Dummett hefur skrifað um í sögu sinni af rökgreiningarheimspeki - og að ég tel réttilega - spretta þessar nálganir sem þú minnist á af sömu hefðinni. Auðvitað er þetta ekki einungis það sem maður býst við, heldur einnig það sem maður vonast eftir í heimspeki; að fólk hafi ólíkar skoðanir á því hvernig eigi að nálgast í meginatriðum sömu vandamálin, vandamál sem hafa alltaf verið til staðar. Það eru að sjálfsögðu margar leiðir færar til að nálgast þessi ævarandi vanda- mál. Eitt sem kann að skilja á milli er áherslan, ef einhver er, sem lögð er á rök - tilraunin til þess að leggja grunn að einhverri afstöðu eða einhverjum hugsanagangi - eða að hve miklu leyti maður segir einfaldlega, á einn eða annan hátt, hvernig maður telur að hlutirnir 18
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.