Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 160

Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 160
Hugur Kristján G. Arngrímsson Rortys væri fær um að hvika ekki frá sannfæringu sinni vegna þess að það lítur ekki út fyrir að hann hafi raunverulega sannfæringu. Guignon hefur bent á, að „þegar skoðun er talin vera einungis svipult val hefur hún glatað bindingu eiginlegrar sannfæringar".13 Sú bind- ing sem Guignon gerir hér að forsendu þess að hugmynd geti talist eiginleg sannfæring felur í sér að sú hugmynd sem maður er sann- færður um sé beinlínis tengd sjálfsmynd (e. identity) manns, og að þess vegna geti maður ekki efast um þessa hugmynd nema efast um leið um manns eigin sjálfsmynd. En ef sjálfsmynd háðska mennta- mannsins er svona svipul er erfitt að koma auga á það á hvaða for- sendum hann geti sjálfur, einn og óháður ytri skorðum, valið sér hefð eða tungumál, eins og Rorty segir hann gera. Hvað merkir það þá í raun og veru að vera „háðskur menntamaður"? [Hér] merkir háð það að maður þarf aldrei að segja „ég" eða „við" nema með endalausri tvíræðni. Og það merkir líka að maður er aldrei heftur af kröfum sem eiga sér rætur fyrir ut- an mann sjálfan. Þar eð háðfuglinn er haldinn þeirri hugmynd um frelsið að það sé með öllu ósamrýmanlegt nokkrum höftum „flýr [hann] frá öllu innihaldi sem væri það höft".14 Það verður því að minnsta kosti vitað að það að vera háðfugl merk- ir að maður hafhar öllum staðhæfingum sem ekki eru frá manni sjálfum komnar. En jafhvel það sem er frá manni sjálfum komið er það í rauninni ekki vegna þess að þetta sjálf, þetta „ég", er að mati háðfuglsins óendanlega tvírætt og því aldrei hægt að vera fullkom- lega viss um hvað það merkir að eitthvað sé frá manni „sjálfum" komið. Þar af leiðandi getur háðfuglinn ekki annað en dregið allar staðhæfingar í efa, líka þær sem eru frá honum „sjálfum" komnar, og því er erfitt að koma auga á að háðfuglinn geti nokkurs staðar fundið sér skoðun sem hann hefur öðrum skoðunum fremur ástæðu til að „hvika ekki frá". Þetta háð sem Rorty er að tala um er því í rauninni merkingareyðandi, en ekki frelsandi, og hugmynd Rortys siðaðan mann frá villimanni, það er, að siðaður maður forðist í lengstu lög að beita ofbeldi, hvort heldur sem er líkamlegu eða andlegu. 13 Guignon (1991), bls. 96. 14 Nikolas Kompridis: „Reorienting critique: From ironist theory to transform- ative practice." Philosophy and Social Criticism, 26. hefti, númer 4 (2000): 23-47, bls. 32. Tilvitnunin er úr enskri þýðingu T.M. Knox á réttarheimspeki Hegels (Oxford University Press, 1967), bls. 22. 158
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.