Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 121

Hugur - 01.06.2002, Blaðsíða 121
Mannréttindi: Pólitík eða lögfræði? Hugur „engin slík réttindi væru til og að trú á þau væri samskonar og trú á nornir og einhyrninga."15 Þetta byggði hann á þeim rökum að allar tilraunir til að sýna fram góð rök fyrir tilvist réttinda, líkt og allar til- raunir til að sýna fram á tilvist norna og einhyrninga, hafi mistekist. Hann telur að trúin á mannréttindi sé arfleifð upplýsingarinnar og eitt dæmið enn um skelfileg mistök hennar. Eins og áður hefur komið fram hafa formælendur frjálslyndiskenn- inga reynt að mynda jafhgildiskeðju (e. chain of equivalences) á milli frjálslyndis, „sannarlegs frelsis" og réttinda. Það er, að einungis í frjálslyndissamfélagi séu „sannarlegt frelsi" og réttindi möguleg. Með því að draga algildi slíkra kenninga í efa hefur gagnrýninni því einnig verið beint gegn algildi mannréttinda. Ef þau gildi sem liggja að baki réttindum eru menningarbundin, eru þau ekki nauðsynlega þau sömu alls staðar. Ef því er haldið fram að þau séu algild er ein helsta röksemdin sú að réttindi séu leidd af náttúru eða eðli mannsins. En það er umdeilt hvert það er og þrátt fyrir leit okkar að sameiginleg- um einkennum mannsins munum við tæplega finna skilgreiningu sem allir eru sáttir við. Spurningin um hvað í því felist að vera mann- legur mun halda áfram að vera eitt af þeim óleysanlegu vandamálum sem við glímum við. Jafnvel þó að einhvern tímann sé hægt að kom- ast að niðurstöðu um sameiginlegt eðli mannsins, er ekki þar með sagt að hægt sé að leiða af því sameiginleg réttindi, þar sem röklega séð er ekki hægt að leiða skylduboð af staðreyndum. Ef þau einstaklingsbundnu réttindi sem almennt er talað um, eru í raun og veru vestræn réttindi geta sum hver í raun verið í andstöðu við önnur ríkjandi gildakerfi. Því mætti túlka það sem menningar- átroðning að ætlast til að allir samþykki skilyrðislaust ríkjandi skil- greiningu á mannréttindum. Samfélagshyggjan (e. communitarian- ism) hefur verið gagnrýnd fyrir afstæða gildakenningu sína sem leið- ir til þess að ekki er grundvöllur fyrir vestræn ríki til ao gagnrýna „ómannúðleg" kerfi annarra menningarheima. Einnig hefur samfé- lagshyggjan verið gagnrýnd fyrir of mikla íhaldssemi þar sem marg- ir vilja skilja kenninguna svo að breytingar eigi að koma að innan, frá fólki sem lærir sín gildi frá félagshópnum; þeim hópi sem á sameigin- leg gildi, eins og Alasdair Maclntyre heldur fram; eða á sameiginlegt tungumál, sem Charles Taylor gerir að aðalatriði.16 Breytingar á 15 Alasdair Maclntyre 1985. After Virtue. Duckworth, Bristol. Bls. 69 16 Sjá sérstaklega Charles Taylor 1985. „Self-interpreting animals" í Human Agency and Language: Philosophical Papers I. Cambridge University Press; Cambridge. 119
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.