Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 29

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 29
Loftur á „hinu leiksviöinu" Allt myndmálið og táknin hafa kvenlegar tilvísanir og vísanir til móður- innar. Brunnurinn, lausnarsteinninn sem vísar til fæðingarinnar, lífs- steinninn sem verndar og viðheldur lífinu og hulinhjálmssteinninn sem vísar til þess sem er til, án þess að hann verði séður. Og loks er það óskasteinninn sjálfur sem liggur á botninum og skín hvítur gegnum vatnið — hann er tákn hins fullkomna samræmis, minningin um líf fóstursins í móðurlífi þar sem öllum óskum er fullnægt og vellíðunarlögmálið ríkir eitt. Kjarni þessa myndmáls er heit þrá Lofts eftir samræmi og fullkomnum samruna við aðra mannveru. Endurtekningarnar í textanum: „Fljúgðu, fljúgðu klæði . . ." gefa hon- um seiðandi hljómfall, hljómfall töfraþulunnar, barnagælunnar, ævin- týrisins sem túlkar bernsku mannkynsins. En strax í öðrum þætti byrjar blekkingin að afhjúpast. Dísa er enn í skýjunum og vill halda stemningunni á milli þeirra Lofts frá deginum áður, en hann getur það ekki. Sjálfsfyrirlitning hans byrjar að koma í ljós og þó að Dísa lýsi ást sinni til Lofts tekst honum ekki að sjá sjálfan sig í ofmati hennar. Hann er undarlega firrtur og „fer undan henni í flæmingi" (47). „Á morgun . . . verðum við algerlega hamingjusöm" segir hann og þegar Dísa hallar sér að honum og spyr: „Erum við ekki algerlega hamingjusöm?" þegir Loftur andartak og svarar svo: „Jú, það erum við." (48) Textinn sem á eftir fer hefur yfir sér blæ trúarjátningar: Ég var sjúkur en þú hefur gert mig heilbrigðan — ég var metnaðargjarn en þú hefur gert mig auðmjúkan. I lok atriðisins biður Loftur Dísu að ímynda sér helgan mann sem getur „losað vesalan syndara við valdagirni og losta, loga reiðinnar og myrkur hatursins ..." (49) og svo krýpur hann fyrir Dísu, lýtur henni og hún strýkur honum um hárið eins og móðir barni. Öll sú kynferðislega spenna sem lá að baki fyrsta atriðisins er horfin, enda er Loftur búinn að gera Dísu að dýrlingi, sem ræður yfir náðarmeðölunum sem hann þarfn- ast. Og hann elskar ekki þennan dýrling, öðruvísi en menn elska dýrlinga. Firringin og sambandsleysið milli þeirra kemur svo upp á yfirborðið í lokaþættinum: DISA: Þú leikur mig eins og barn. Ég er ekki neitt barn lengur. (Sest). LOFTUR: Ég get ekki sagt þér, hvað það er, sem veldur mér hugarangri, vegna þess, að það er best fyrir þig, að þú fáir ekki að vita það. Þekking og sakleysi geta ekki farið saman. (67) I lokaþættinum er Loftur algerlega klofinn gagnvart Dísu. Hann lýgur að henni, hverfur til fantasíunnar sem nú er orðin hreinn veruleikaflótti og um leið reynir hann að segja henni sannleikann um sig, hann hrópar á 291
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.