Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 119

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 119
Blómstrandi kvendýr við sjáum hann, heldur einskonar afsprengi beggja, og lýtur eigin (inn- byrðis) lögmálum. Augað er stílfærðasta líffæri líkamans og myndmálið er mál augans. Ef til vill er myndmál ekkert annað en sífelldur útúrsnúningur útúr og útfrá fullkomnum hring augasteinsins. Ef svartur er hafður fyrir lit dauðans þá er það af því að menn deyja inní augað (augasteininn); og hvað getur verið meira satt en það. Myndlistin er um þessar mundir að þróast hægt yfir í það að verða kerfisbundin og markviss („vísindaleg") rannsókn á myndmáli og gegnum hana gæti hún öðlast á ný fyrri virðingu. (Sem að vísu var ekki nema að hluta til hennar sjálfrar vegna heldur vegna upplýsingamiðlunar hennar fyrir daga ljósmyndavélarinnar). Og „furðuheimar" hennar munu verða enn furðulegri en áður því þeir hafa aldrei verið neitt annað og meira en það að gera hið áður ósýnilega sýnilegt á skiljanlegu myndmáli. „Óskiljan- leg list" (eða ofskiljanleg) er ávallt meðfærileg en hún er náttúrulaus og leiðir því ekki til frekari sköpunar. (Samfara, samruna). Á hinn bóginn hefur það verið eitt skærasta leiðarljós íslenskrar listsköpunar „að gera nógu mikið, það hljóti eitthvað „gott" að koma út úr því fyrr eða síðar." (Enda er íslensk list yfirleitt einstaklega meðfærileg). Það „að gera nógu mikið" virðist ein öruggasta sáttaleið við ættarsamfélagið sem streðar og streðar við örðug skilyrði. „Gott", hvernig, af hverju, fyrir hvern? Svarið við þeirri spurningu er samkvæmt vana látið hanga í lausu lofti. Þetta „góða" í íslenskum listaverkum er sjaldnast búið til af skapendum þeirra, heldur verður það einhvern veginn til eins og af tilviljun eða við keðju- verkun. Einhver gæti sagt: „Þetta er gott hjá honum/henni" (eða „fal- legt"), sem svo fréttist og munnmælasögur verða til. Islensk listasaga (í anda þjóðlegra fræða) hefur verið fram að þessu söfnun og skráning þessara sagna. (Líkt og skráning íslendingasagna). Þess vegna er hið alræmda svar hérlendis þegar spurt er „af hverju" um eitthvað „fallegt" listaverk: „af því bara". Tilhneiging íslendinga til að mikla fyrir sér hið óræða í lífinu (andatrú, fyllirí, list) er marktæk vísbending um að þeir séu svo lokaðir inní landinu og sjálfum sér, að þeir sjái hvorugt (nema í draum- sýn). VI. Þegar íslenskir myndlistarmenn voru búnir að horfa frá sér í meira en hálfa öld fóru þeir að gjóta augunum hver á annan og annað fólk (eru raunar enn feimnir við það), því næst tóku þeir að skoða sjálfa sig að utan, síðan 381
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.