Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 101

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 101
/ staðinn fyrir formála langt í breytingum og mér þætti með nokkru móti verjandi. Þar með ákvað ég t.d. að skrifa „Þriðji", ekki „Þriði" þegar sú persóna er nefnd í bókinni; að skrifa „að þessari brennu" en ekki „að þessi brennu". Hins vegar gafst ég fljótt upp á að finna fullt samræmi í þvílíkum breytingum og geta áhugasamir lesendur skemmt sér við að finna dæmi um mótsagnir og geðþóttaákvarðanir. Af því hef ég sannast sagna litlar áhyggjur, því ég held að fullkomið samræmi væri andstætt öllum hugmyndum Snorra Sturlu- sonar, manns sem ég bar sívaxandi virðingu fyrir eftir því sem vinnu minni við útgáfuna miðaði fram. Þrátt fyrir digurbarkalegar áætlanir af því tagi sem hér voru nefndar varð mér fljótt ljóst að ekki yrði eitt látið yfir allan texta ganga. Vísur þær sem vitnað er til í Snorra-Eddu verða sannast sagna hálfgerður óskapnaður ef þeim er þröngvað til nútímamáls. Þar munar mestu um þá lengingu nafnyrða og fleiri orða sem verður er stoðhljóðið -u- er einlægt látið troða sér inn í endingar orða. Þannig fær vísuorðið „Kristr skóp ríkr og reisti" annan hljóm ef það er skrifað og lesið með nútíðarhætti: „Kristur skóp ríkur og reisti". Lesendur geta náttúrlega skotið þessu stoðhljóði inn ef þeim líkar svo að hafa, en oftast verður hrynjandi skemmtilegri án þess. Lagfxringar og skýringar Ekki er öllum valkvíða umsjónarmanns lokið með þessu. Eftir stendur m.a. að ákveða hvenær á að leyfa sér að „leiðrétta" texta handritsins. Svarið getur að sjálfsögðu verið einfalt: Aldrei. En guð hefur nú einu sinni ákveðið að tilveran skuli ekki vera einföld. Vitanlega er sjálfsagt að leiðrétta augljósar ritvillur skrifara eins og þegar hann skrifar „enum" en á ljóslega að vera „einum". Þvílíkar leiðréttingar þurfa ekki umræðna við. Vandinn rís þegar til vísnanna kemur. Þá hafa útgefendur haft fjarska misjafnan smekk. Sumir eru djarfir til leiðréttinga og hætta ekki fyrr en allt er komið í það horf að þeir skilji. Því miður gera þvílíkar breytingar textann oft að heldur vondum kveðskap. — Aðrir varast allar breytingar og segja sem svo að villur í handriti geta stafað af mörgu. Kannski var vísan orðin brengluð löngu fyrir daga Snorra. Kannski var skakkt ort fyrir öndverðu. Nútímaskáldum getur orðið fótaskortur á tungunni, hví þá ekki fornskáldum? Og þannig frameftir götunum. I þessu efni fór ég einhverskonar milliveg sem ógerningur er að gera grein fyrir. Ég skoðaði vandlega þær breytingar sem gerðar hafa verið í lestrarútgáfum fyrir almenning hingað til. Þætti mér gerlegt að koma einhverju tauti við vísuna án þeirra hafnaði ég þeim að sjálfsögðu. Yrði útkoman klúður eftir leiðréttingu sem fyrir þá hafnaði ég leiðréttingunni 363
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.