Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 53

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 53
„Ljóðafugl lítinn ég geymi ..." sterkt skáld þurfi að heyja stríð við fyrirrennara sína, aðeins sé hægt að verða skáld með því að sigrast á skáldlegum feðrum sínum. Bloom sér bókmenntasöguna sem baráttu sona við feður, samsamar skáld algjörlega karlkyni og líkir skáldskap við ávöxt kynferðislegs sam- bands karlkyns skálds og kvenkyns listagyðju hans. Þar sem líkan Blooms byggist á kenningum Freuds um samband sonar og föður er ekki hægt að heimfæra það sem hann segir um „ótta við áhrif" upp á stöðu skáldkvenna gagnvart hefðinni. Samkvæmt Freud þróast kynferðisvitund drengja og stúlkna ekki á samsvarandi hátt og samband sonar við föður er hvorki sambærilegt við samband dóttur við föður né móður. Bókmenntahefðin sem Huida á rætur að rekja til og hefur þurft að takast á við er að sjálfsögðu karlahefð þar sem nánast allir fyrirrennarar hennar eru karlar og sjónarmið þeirra hafa ráðið ferðinni jafnt í bók- menntaheiminum sem á öðrum athafnasviðum. Það er ekki nóg með að fyrirrennarar Huldu hafi verið feðraveldið holdi klætt heldur leitast karlahefðin við að umkringja konuna með einfölduðum skilgreiningum á henni og fella hana inn í ýkt og stöðnuð kvengervi. Til að gera sér grein fyrir stöðu skáldkvenna gagnvart bókmenntahefð- inni er nauðsynlegt að skoða tvo þætti hefðarinnar, annars vegar mynd hennar af skáldinu, hins vegar mynd hennar af konunm. Karlskáld þarf að takast á við hvernig hefðin lýsir heiminum, en skáldkonan þarf að gera meira: áður en hún getur tekist á við hvernig heiminum er lýst verður hún að takast á við hvernig hefðin lýsir henni sjálfri. Bandaríski bókmenntafræðingurinn Margaret Homans fjallar, í bók sinni Women Writers and Poetic Identity, um þá karlahefð í bókmenntum sem skáldkonur á 19. öld þurftu að takast á við. Hún segir að karlahefðin samsami skáld og ljóðmælanda karlkyni en tengi konuna aftur á móti við náttúruna sem karlinn yrkir svo um. Homans segir að samsömun skálds við karlkyn eigi rætur að rekja allt til sköpunarsögu Biblíunnar og gangi í gegnum alla hina kristnu karlahefð. Samkvæmt sköpunarsögunni var það karlinn Adam sem í samvinnu við Guð-föður skapaði mannlegt tungumál þegar hann gaf dýrum merkurinn- ar, þar með talinni konunni Evu, sín réttu nöfn. Með því átti hann vissan þátt í sköpuninni og öðlaðist vald yfir henni, varð herra jarðarinnar, en konan varð hluti af þeirri náttúru sem hann öðlaðist vald yfir. Samkvæmt goðsögninni er orðið því forréttindi karlsins og það gengur að erfðum frá föður til sonar.3 Tengsl konu og náttúru birtast með ýmsu móti í skáldskap. Hér á landi birtast þau hvað skýrast í ættjarðarljóðum þar sem landinu er lýst sem 315
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.