Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 111

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 111
Hannes Lárusson Blómstrandi kvendýr i. Listin kemur syndandi neðan úr myrkri undirmeðvitundarinnar, uppi við birtu yfirborðsins er hún veidd í net skynseminnar og skilgreind; óvæntur fylgifiskur lífsins. Óvæntur, og þess vegna ekki skilgreind nánar. Fylgi- fiskur, af því að lífið og hann endurspeglast hvort í öðru. En veiðarnar eru tvísýnar, því engri starfsemi manna er hættara við að vera ruglað saman við raunveruleikann (lífið) en þeirri sem fram fer undir merkjum listarinn- ar. Og oft sýnist sú mynd sem hún dregur upp af lífinu trúverðugri en sú sem verður til þegar lífinu sjálfu er lifað. Um leið og listin leitast við að afhjúpa ranghugmyndir fólks um stöðu eigin tilveru, opnar hún sýn inn í völundarhús tálmynda sem snúast um það, hvernig hinn jarðbundni veru- leiki gæti eða hefði átt að vera. Strax í hugtakinu „list" og meðferð þess hefst blekkingarleikurinn, því hæglega má láta það skírskota til svo margbreytilegra hluta og aðgerða, að merking þess verði fast að því sú sama og hugtakanna „líf" eða „tilvera". Ymsir grípa til listarinnar og gera hana að einskonar skotpalli fyrir almennar hugleiðingar um „allt og ekkert", „hitt og þetta" eða „lífið og tilveruna". Einnig er hægt að þrengja sviðið, taka skýrt afmarkaða þætti hennar fyrir og freista þess að gera þeim tæmandi skil. En slík afmörkun er líka eiginleg tálsýn, því listin er, þegar öllu er á botninn hvolft, samslungin „lífinu" bæði í framrás sinni, sögulega og í einstökum myndum sínum, þ.e. einstaklingnum. Listaverk komast ekki hjá því að vera söguleg eða almenn og jafnframt persónuleg eða einstök, án þess að slík útskýring segi annað en það að listin sé meira og minna af sama toga og lífið. Leit að „sönnu" eðli listarinnar sprettur því upp af enn einni af blekkingum hennar. Lærðir og leikir hafa engu að síður jafnan verið viljugir við að setja sig í stellingar til slíkra leita. En svo víð, hál og mótsagnakennd eða móðurleg er listin, að hún samþykkir misheppnaðar leitir að sannleikanum í sjálfri sér sem lofsöng um sig eða þá sem eitt listforma. Þótt eðli listarinnar sé að afhjúpa og um leið blekkja, þá verður 373
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.