Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 133

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 133
William er numinn til dýrðarinnar í skæru ljósi sem skín gegnum dyr en Ezra sem nær með anda sinn út um allar jarðir endar ævina í búri og síðan þögn. En ósigur hugmynda Ezra hefur líka heftandi áhrif á líf Williams. Hann Iendir að vísu ekki í búri en lögreglan hefur eftirlit með honum. I lokin rís leikritið hæst sem ljóð. Það verður að hljómfalli en þó með inni- haldi. Orð Ezra verða alráðandi á svið- inu og hníga að lokum með áhrifaríkri hljóðdvöl að lífsviðhorfi eða heimspeki Williams sem er: Það er í þögninni sem það er. Þab er þá innihald lífsins og tilgangur þess, upphaf og endir. Og síð- an segir hann: Og maður verður að vera einn . . . Sá sem er í rauninni einn er hetja leiksins: Ezra. I tættum orðum hans úr útvarpinu (gegnum það ávarpar hann heiminn) er dálítill endurómur af skáldskap Vilhjálms IX hertogans af Aquitaníu, trúbadorsins sem hann unni sem skáldi ekki síður en nafna hans Vil- hjálmi Carlosi Williams, þegar hann sagði í ljóði á elleftu öld: Farai un vers de dreit nien: non er de mi ni d'autra gen. Eða: Ég skal yrkja úr engu ljóð: ekki um mig né nokkum mann, í ófull- kominni þýðingu minni. Þannig hvarf Ezra inn í þögnina og lauk ævinni þegar áhorfandi lífsins, dauðinn, slökkti á útvarpstækinu. I leikritinu lætur Árni engan slökkva á útvarpinu og það er vel. Óður Ezra óm- ar. Guðbergur Bergsson Umsagnir um bakur MAÐUR OG HAF 1 Skáldsagan Maður og haf eftir Véstein Lúðvíksson (Mál og menning, 1984) er engin skemmtisaga. Hún segir frá endur- skoðandanum Jóhannesi, sem er nýbú- inn að missa konu sína og fylgja henni til grafar. Sagan hefst með stuttum ínn- gangi og lýkur með stuttu niðurlagi en þess á milli ér langur kafli, þar sem slitrótt atburðarás er látin lýsa pílagríms- ferð Jóhannesar til hafs. Hafi lesandinn ekki misst móðinn þegar í upphafi sög- unnar má hann teljast úthaldsgóður ef hann heldur það út að fylgja Jóhannesi eftir á pílagrímsgöngunni alla leið til hafs, þangað sem hann vel að merkja kemst aldrei. Með öðrum orðum: skáldsagan Mað- ur og haf er ekkert áhlaupaverk. Hún krefst óskiftrar athygli lesandans. Höf- undur hefur vel efni á að gera slíka kröfu því bókin leynir á sér, að ekki sé meira sagt. Og hvaða rithöfundur með metnað gerir ekki miklar kröfur til lesandans? Jóhannes situr í upphafi verksins á tali við Hrefnu, fullorðna konu, sem talar í véfréttastíl. Og svo hefst pílagríms- ferðin. Ótal Iitlar myndir taka við hver af annarri og tíunda hina ýmsu atburði, sem verða í lífi söguhetjunnar þennan stutta tíma, sem hann dvelur í annar- legum undirheimi millikaflans, þar sem sól skín aldrei inn um glugga. Einstakir kaflar minna óneitanlega á dæmisögur, sem meistarar segja lærisveinum sínum í fjarlægum löndum. Margar þessara stuttu frásagna eru bráðskemmtilegar, sumar eru í ýkjusagnastíl svo manni kemur Heljarslóðarorusta Gröndals ósjálfrátt í hug. Jóhannes býr á 9. hæð í blokk og er ýmist á ferð í lyftunni upp eða niður, 395
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.