Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 8

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 8
Tímarit Máls og menningar að í byrjun þessarar aldar töldu okkar fremstu höfundar vonlaust til árangurs að skrifa á móðurmálinu. Jóhann Sigurjónsson, Gunnar Gunnarsson og margir fleiri reyndu fyrir sér á útlendum málum með góðum árangri. Allir eru sammála því, amk. við hátíðleg tækifæri, að við eigum tilveru þjóðmenningar okkar, og jafnvel líf þjóðarinnar, ekki síst því að þakka að íslenskir höfundar skrifuðu verk sín á móðurmálinu, jafnvel strax á þeim öldum er slíkt tíðkaðist óvíða annarsstaðar í veröldinni. I ljósi þeirrar staðreyndar skyldu menn sem fara með fúkyrðum að þeim sem vilja þýða úr íslensku meta stöðuna sem upp var komin í bókmenntum okkar þegar Halldór Laxness var að hefja sinn höf- undarferil. Ætli það sé tilviljun að eftir að hann náði meiri árangri og útbreiðslu en nokkur annar hérlendur höfundur, hafa nær öll íslensk skáld skrifað verk sín á íslensku? Því smærri sem markaðurinn er heimafyrir, þeim mun torveldara verður líka fyrir höfunda að fá verk sín þýdd, þótt Almættið af réttlæti sínu hefði átt að hafa það öfugt. Þótt pólskir eða sænskir höfundar séu í þrengri aðstöðu gagnvart alþjóðamarkaði bókmenntanna en þeir sem skrifa á heimstungurnar, eru þeir þó margfalt betur settir en íslenskir, ekki síst útaf því að búast má við að flest meiriháttar bókaforlög í heiminum hafi á sínum snærum ráðgjafa sem læsir eru á þessi tungumál. Ráðgjafa sem geta metið hvort einhver bók sé þess virði að vera þýdd. En menn sem eru læsir á íslensku eru hinsvegar næsta fáséðir fuglar í veröldinni. Það er mikið verk og dýrt að láta þýða bók, og útgefendur leggja ekki útí þann kostnað nema þeir viti að bókin sé þess virði, en sé bókin íslensk hafa þeir engar aðstæður til að dæma um það. Nema þeir láti þýða hana fyrst. . . osfrv. . . . Þetta minnir á Catch-22 hjá Joseph Heller. Mér er kunnugt um tvö apparöt sem hafa möguleika á að styrkja þýðingar á íslenskum bókum: Bókmenntakynningarsjóð og Norræna þýðingarsjóðinn. Báðir þessir sjóðir starfa hinsvegar þannig að þeir styðja einungis þýðingar á verkum sem erlendir útgefendur hafa þegar samþykkt að gefa út, og þar er aftur komið í þessa gildru númer 22. Hafi nú erlendur forleggjari fengist til að gefa út íslenska bók hefur það oftast gerst þannig að einhver þýðandi hefur lagt á sig margra mánaða vinnu við að snúa bókinni, án þess að hafa nokkra tryggingu fyrir því að fá það verk umbunað eða launað á nokkurn hátt. Sé mönnum á Alþingi mikið í mun að efla viðgang íslenskra bókmennta mætti kannski benda þeim á að beita sér fyrir því að þessir útlendu hugsjónamenn yrðu styrktir til þessara kynningar- starfa. Á sama hátt gæti Háskólinn reynt að efla útbreiðslu íslenskra skáld- verka, til dæmis með því að rækta upp þýðendur. Hafa Árni Johnsen og Helga Kress hugleitt það? Reyndar eru menn reglulega launaðir til að þýða íslensk skáldverk án þess útgefandi hafi fyrirfram verið tryggður; það er, hafi verkið verið lagt fram til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs. Þetta er að vísu fremur gloppóttur og tilviljanakenndur möguleiki, en þó munar um hann. Þetta eru tvær nýjar 270
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.