Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 102

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 102
Tímarit Máh og menningar líka. En þegarmér þótti leiðréttingin (sem langoftast er komin frá Finni Jónssyni) í alla staði til bóta tók ég hana gilda. En ég nota þá líka þetta tækifæri til að vara menn við að búa til vísindalegar vísnaskýringar grundvallaðar á þessum texta. Tilgangur útgáfunnar var allur annar. Það er sameiginleg trú mín og annarra aðstandenda Uglu-Eddunnar að skýringum fyrir lesendur eigi að stilla í hóf. Nákvæmar skýringar geta orðið dálítið eins og að birta ráðningu með krossgátu. Ráðandanum verður hún til lítils gamans. Ég setti mér að skýra einungis þau orð lausa málsins sem annaðhvort væru ekki til í venjulegu nútíðarmáli eða hefðu tekið alvarlegum merkingarbreytingum og væri því ástæða til að vara menn við. Frávik frá þessari meginreglu eru áreiðanlega auðfundin en gera engum mein. Um vísnaskýringarnar gegnir allt öðru máli. Flestir lesendur þyrftu sjálfsagt samantekt og nákvæmar skýringar ef þeir ættu að eiga greiðan gang að hverri vísu. Þvílíkar skýringar hefðu stækkað bókina úr hófi — þótt hugsanlegar væru, en þar stendur einmitt hnífurinn í kúnni. Sumar vísur Snorra-Eddu eru því miður með öllu óskiljanlegar! Mestu veldur þar sá ruglingur sem er á mörgum textanna í handritum. Oft er ljóst að ritarar hafa ekki skilið það sem þeir voru að skrá. Stundum hafa þeir reynt að „leiðrétta" eða færa til þess forms sem þeir skildu. Oftast hefur það leitt til slæmra lausna. Sumar vísnanna eru hvergi varðveittar nema í Eddu. Stundum eru þær aðeins helmingur slitinn úr öllu samhengi og þá næstum ógerningur að giska á meginefni, hvað þá meira. Dugmiklir skýrendur sem staðið hafa að útgáfum áður hafa þó ekki látið deigan síga. Magnús Finnbogason fylgdi í sinni útgáfu (1952) Finni Jónssyni um margt, en leiðrétti þó eða lagfærði skýringar eftir því sem fært var. Hermann Pálsson, sem samdi skýringar við útgáfu Guðna Jónssonar og birti í Eddulyklum 1954, studdist einnig við Finn en skýrði sumt djarflega upp á nýtt. Hann hefur reyndar greini- lega ekki verið með öllu sáttur við texta Guðna og því má finna ágreining milli texta og skýringa. Til gamans skal hér litið á einn þeirra vísuparta þar sem ekkert samhengi verður til hjálpar. I 29. vísu Skáldskaparmála vitnar Snorri í Orm Stein- þórsson, sem kvað: Að væri borið bjórs bríkar og mitt lík, rekkar nemi, dauðs, drykk Dvalins, í einn sal. SnE 1984, 92-93. 364
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.