Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 32

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 32
Tímarit Máls og menningar meira gaman af leikfangi, ef hann veit, að öðrum leikur hugur á að eignast það? LOFTUR: Þú hlífir mér ekki. ÓLAFUR: Hví færir þú enga vörn fyrir þig? LOFTUR: Hvað viltu, að ég segi. (29-30) Loftur veit vel, að Ólafur elskar Steinunni, hún er „öðrum ætluð", en þrátt fyrir það — eða einmitt þess vegna, tekur hann upp ástarsamband við hana. Af ásökunum Ólafs, undanfærslum Lofts og augljósri sektarkennd, má gera því skóna að „ást" Lofts á Steinunni hafi í upphafi verið „hermigirnd" sem fær næringu sína frá ást Ólafs og ofmati hans á sinni heittelskuðu. „Ég hélt, að ég elskaði þig" segir Loftur þegar Steinunn reynir að vísa til þess tíma þegar þau voru ástfangin. Hermigirndin er ást á því ónálganlega, ást á þeim sem manni er ekki ætlað að fá. Þetta mynstur á rætur sínar í fyrsta ástarþríhyrningnum sem barnið upplifir með sig í miðpunkti og foreldrana sitt hvoru megin.11 EÍ ástarþríhyrningurinn Loftur-Steinunn-Ólafur er túlkaður svona verður nærvera Ólafs í öllum mestu átakaatriðum verksins skiljanleg, hann verður þá eitt helsta táknið um sektarkennd Lofts. Um leið verður það líka skiljanlegt hve stutt „flug" þeirra Steinunnar verður og hve hátt og hratt fallið er til þeirrar niðurlægingar sem Loftur verður að beita, til að kveikja löngun sína til hennar. Og um leið verður það líka ljóst að frásögn hans í fyrsta atriðinu, baðsagan, er í besta falli gróf einföldun — sett fram til að kvelja Steinunni, vopn í átökum þeirra, átökum sem Loftur vill kannski ekki vinna. Af því að, þrátt fyrir allt, kemst Steinunn næst því að vera mótleikari hans. Steinunn er „stórlynd og þunglynd" (52). Eftir því sem vonir hennar bresta, ein af annarri, vex reiði hennar og árásargirni. Hún er „byrst" við Loft, „háðsleg" og það er afar stutt í þolinmæði hennar, jafnvel örlar á fyrirlitningu í tilsvörum hennar. En hún getur ekki fylgt þessum tilfinn- ingum eftir. Hún er kona og hún er af lágstétt. Hún trúir að þau Loftur eigi saman. Bæði dreymir þau um meira en þau munu fá, bæði eru kúguð, einangruð, full af sjálfsfyrirlitningu og óöryggi — en þau ná ekki saman. I harmi sínum segir Steinunn: Þegar valurinn heggur rjúpuna í hjartað, vælir hann, því að þá skilur hann, að rjúpan er systir hans . . . ÓLAFUR: Við hvað áttu? STEINUNN (stilltari): Maður og kona hljóta að geta unnið hvort öðru svo mikið mein, að þau skilji, að þau eru systkin. (62) I öllum samtölum Steinunnar og Lofts í leikritinu er þriðji maðurinn viðstaddur þó hann sé fjarstaddur en það er faðir Lofts. Steinunn vísar 294
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.