Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 39

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1985, Blaðsíða 39
Loftur á „hinu leiksvidinu" að ógæfusömum manni . . . En þér er um megn að hindra mig frá því að lifa og vinna í einveru . . ." (58) Steinunn sér að orustan er töpuð og kemur með hina óhugnanlegu hótun um hatursbarnið, sem er með andlit alveg eins og Loftur „nema afskræmt af syndum og ástríðum" (58-59). Lofti verður mjög illa við, enda er falið í tvífaraminninu djúpstæður ótti og ógnun af því að ef til er annar sem er alveg eins og maður sjálfur, getur hann hvenær sem er gert mann ónauðsynlegan, tekið við hlutverki manns.17 I lokauppgjöri þeirra Steinunnar stendur Loftur frammi fyrir konu sem er ógnandi, hættuleg og hryllileg. Hættan kemur allt í einu úr annarri átt en frá föðumum, hættan stafar frá móðurinni sem hótar að tortíma honum, móðurinni sem hann óttast og þráir um leið. Þessi klofningur kemur í ljós þegar Steinunn hótar að verða sú hóra sem hann gerði hana að með kynferðislegri niðurlægingu þegar hann sagði henni frá því þegar hann „sá" hana fyrst. Hún sver að elska alla aðra en hann og Loftur bregst svona við: LOFTUR (í ákafri geðshræringu): Þú lýgur! (Grípur í handlegginn á henni). Þú elskar engan annan en mig. (59) Þetta má túlka sem endurlifun á frumstæðu angistarópi litla barnsins sem er hafnað af móðurinni, hún elskar það ekki lengur. Og morðið á Steinunni er framhaldið á þessu. Helge Toldberg fjallar um þetta atriði í bók sinni og segir: Aður hefur hann (þ.e. Loftur) . . . flett upp í bók af handahófi og fundið viðvörun gegn því, sem hann hyggst fyrir. Bókin, sem hann þrífur, er Ódysseifur, og staðurinn sem hann kemur ofan á: fundur Odysseifs og móður hans í dauðaríkinu. Móðir Lofts sjálfs er líka dáin, og það hlýtur að vera tengiliður milli hinna fremur litlausu erínda og þeirrar galdraathafnar, sem þau styrkja Loft í að fram- kvcema. (leturbreyting mín) — 18 I erindunum sem Loftur les, er sagt frá því að móðir Ódysseifs drekkur fórnarblóðið, þekkir Ódysseif og talar til hans. En í framhaldinu í Ödysseifskviðu segir hún syni sínum hvernig ástatt sé í Iþöku og að hún hafi dáið úr söknuði og áhyggjum yfir fjarveru hans. Ódysseifur ætlar þá að faðma móðurina en hún er „skuggi eða draumur" og smýgur úr greipum hans, ónálganleg, dáin.19 Morð Lofts á Steinunni má túlka sem táknrænt móðurmorð, hún hefur hafnað honum, er dáin honum og hann fullkomnar verkið, aðskilnaðinn. Morðið hefur þannig djúpar goðsögulegar skírskotanir, meðal annars til Orestes-goðsögunnar þar sem móðurmorðið er táknrænt fyrir sigur föð- 301
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.