Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.2013, Page 127

Tímarit Máls og menningar - 01.12.2013, Page 127
D ó m a r u m b æ k u r TMM 2013 · 4 127 Þorgeir Tryggvason Skrifaðu veröld Pétur Gunnarsson: Íslendingablokk. JPV, 2012 I Klæjar í fingurna að slá orð eins og „veröldin“ og trúa því að það iði allt af lífi eins og gerlar í dauðu kjötstykki? Nei, eins og loftið yfir heilli sinfóníuhljómsveit. (Sagan öll, 52) Einhvernveginn hefur mér alltaf þótt þetta vera Pétur Gunnarsson. Að svona vildi hann að starf rithöfundarins væri – beint samband milli orðanna og myndanna í höfði viðtakandans. Að í sameiningu væru höfundur og lesandi eins og einn af þessum nýju og spenn- andi (og stórhættulegu) þrívíddarprent- urum sem geta endurskapað hluti, óbreytta og milliliðalaust. Þessa hugmynd má finna víðar í verkum hans: Ef þú segir ekki „fugl“ er enginn fugl. (Dýrðin á ásýnd hlutanna, 9) Hin hliðin er svo trúin á að það sé hversdagsleikinn sem eigi að lýsa. Venjulegt fólk, bjástur þess og líf. Hvers- dagshallirnar. Blokkirnar. Sé það sem þar er að finna ekki frásagnarinnar virði, hvað er það þá? Hvers vegna er ekki nógu merkilegt að skoða af öllu afli það sem er? (Dýrðin á ásýnd hlutanna, 17) Að skoða það sem er og segja einfaldlega frá því. Þarna er draumurinn. Auðvitað – blessunarlega – tekur Pétur sjálfur ekki þetta meðal sitt. Hann er einmitt svo ótrúlega flinkur að skrifa yfirtónana. Að varpa ljósi hins sérstaka og goðsagnakennda á hversdaginn, og teikna útlínur þess óvenjulega með glannalegum tengingum við lítilfjörleg- asta bjástur. Í þetta sækja stóru sagna- bálkarnir tveir orku sína og spennu. Þannig gat hann skapað sína stórkost- legu tíðarandalýsingu Reykjavíkur bítla- og hippatímans. Með þessum aðferðum er hægt að ramma Íslandssöguna alla inn í form skáldsögunnar án þess að drekkja okkur í texta, staðreyndum og lýsingum. Svona verður samhengi til. Strax í „Andrabókunum“ varð til tónn þar sem hversdagslíf fólks fékk lyftingu með að því er virtist áreynslu- lausu andríki þar sem óvænt sjónarhorn, snjallar tengingar ólíkra hluta og ljóð- ræn tilfinning skapaði það sem Beryl McAlhone kallaði „A smile in the mind“ í frægri og mikilvægri bók um grafíska hönnun. Pétur er svo sannarlega ekki bara að skrifa „veröldin“ á vegg og vona það besta. II Þegar kvöldar breytist blokkin sem allan daginn hefur staðið steinrunnin og dauðyflisleg í skoðunarvegg þar sem gluggarnir eru sjónvarpsskjáir raðað saman á hlið og upp í loft og eitthvað að gerast í öllum: fólk svífur á milli herbergja, torráðnar hreyfingar á bak við gluggatjöld, leiðslukennd leiklist. (Dýrðin á ásýnd hlutanna, 16–17) Dýrðin á ásýnd hlutanna, sýnisbók úr vasabókum höfundar, kom út 1991. Samkvæmt lokasíðu hóf Pétur að skrifa Íslendingablokk árið 1992 og lauk henni 2012. Það er freistandi að horfa á þessa glósu sem tilurð rammans. En kannski ekki miklu meira en það. Tuttugu ár er langur meðgöngutími. Það er ekki hægt að segja að þess sjáist merki, önnur en þau að formið leyfir Pétri að flétta – eða flétta ekki – saman
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.