Hugur - 01.06.2008, Page 38

Hugur - 01.06.2008, Page 38
36 Ragnar Baldursson þýðingarnar á stærri þjóðtungunum á borð við ensku eru beint úr frummálinu og byggja á viðteknum túlkunum kínverskra fræðimanna. Margar síðari þýðingar draga fram merkingarblæbrigði og óhefðbundna túlkunarmöguleika. Þá er gjarn- an gengið út frá því að lesendur hafi kynnt sér eldri þýðingar og leggi þær til grundvallar. Þegar þessar óhefðbundnu þýðingar eru svo lagðar til grundvallar að þýðingum á önnur tungumál er hætt við að hin upphaflega merking hverfi með öllu vegna misskilnings og takmarkaðrar þekkingar þýðandans á formgerð og innviðum textans. Það eykur enn á dulúð verksins að með öllu er óvíst og reyndar fremur ólíklegt að meintur höfúndur þess, Laozi (T)fyý, hafi nokkurn tíma verið til. Samkvæmt hefðinni hefúr Laozi verið talinn samtíðamaður Konfúsíusar (551-479 f.Kr.), nokkrum árum eldri en hann. Fjöldi fræðimanna hefúr í tvö þúsund ár reynt að grafast fyrir um þennan dularfúlla höfúnd Bókarinnar um veginn án ótvíræðrar niðurstöðu. Kínverski sagnfræðingurinn Sima Qian sem uppi var á fyrstu öld f.Kr. tiltekur þijá möguleika um persónu Laozi en kemst að lokum að þeirri nið- urstöðu að engin leið sé að komast að sannleikanum um það. Ymsar þjóðsagnakenndar frásagnir urðu til um Laozi og afrek hans. Til eru nokkrar sögur um að Konfúsíus hafi hitt Laozi og þótt mikið til um visku hans. En þær eru skráðar tveimur til þremur öldum síðar án stoðar í samtíðaheimildum og virðist þeim einkum ætlað að mikla hlut Laozi á kostnað Konfúsíusar. Sam- kvæmt þjóðsögunni á Laozi á gamalsaldri að hafa farið í vesturátt. Þegar búdd- ismi barst til Kína héldu sumir kínverskir fræðimenn í fyrstu að þar væri komin vestræn útgáfa af daoisma. Löngu síðar þegar Kínverjar komust í snertingu við kristni komust á kreik sögur um að Jesú væri í rauninni Laozi. Þessar þjóðsögur bera vott um þá trú að Kína væri mesta menningarríki veraldar og óh'klegt væri að mikilvægir hugmyndastraumar ættu uppruna annars staðar í heiminum. „Laozi“ þýðir „hinn aldni meistari" eða „öldungur" en á þessum tíma tíðkaðist að ýmis djúpvitur ummæli væru tileinkuð öldungum, og er vitað um að minnsta kosti tvö önnur ritsöfn frá sama tímabili undir því heiti. Hið sama á h'klega við um Bókina um veginn eins og breytileg hugtakanotkun og stíll bera vitni um. Líklegast er að hún sé safnrit tilvitnana í daoíska spekinga sem ýmsir fúlltrúar skólans hafa tekið saman. Stöku textabrot og setningar koma endurtekið fyrir í mismunandi samhengi sem væri óh'klegt ef bókin ætti sér einungis einn höf- und. Jafnframt er nær helmingur verksins með rími sem ber vott um munnlega arfleifð. Auk Bókarinnar um veginn er Zhuangzi (Chuang tzu skv. eldri umritun) þekkt- asta daoíska rit Kínverja og er það kennt við samnefndan fræðimann sem uppi var u.þ.b. 369-286 f.Kr. Þar eru hugmyndir daoista kynntar með frásögnum og dæmisögum á skýrari hátt en gert er í knöppum og dulúðugum texta Bókarinnar um veginn. Eftir sem áður er Bókin um veginn það höfúðrit sem daoistar hafa einatt lagt til grundvaUar og þar hljóta samtímanemendur þessarar heimspeki að hefja nám sitt. Þar er grunnurinn lagður að heimsmynd daoista og pólitískum boðskap. Til forna voru í umferð margar mismunandi útgáfúr af Bókinni um veginn með
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180

x

Hugur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.