Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2014, Blaðsíða 129

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2014, Blaðsíða 129
D ó m a r u m b æ k u r TMM 2014 · 3 129 Aðalsteinn Ingólfsson: Gull, silfur og plett Þór Magnússon – Íslenzk silfursmíð I & II, 400 bls + 287 bls, Þjóðminjasafn Íslands, 2013 Eftir því sem árin líða er mér æ meiri ráðgáta hvaða mælikvarða dómnefndir styðjast við þegar þær tilnefna íslenskar fræðibækur til viðurkenninga eða verð- launa. Þess skal getið að sjálfur hef ég nokkrum sinnum orðið aðnjótandi slíkra viðurkenninga og því síður en svo óánægður með minn hlut í því lotteríi. Hins vegar varð nýlegt tilfelli mér sér- stakt umhugsunarefni. Í fyrra kom út tveggja binda verk Þórs Magnússonar, fyrrverandi þjóðminjavarðar, um íslenska silfursmíð. Þetta verk, sem óhikað má kalla grundvallarrit um silf- ursmíð og silfursmiði á landinu frá upp- hafi landnáms og til vorra tíma, hefur Þór unnið að mestan hluta starfsævi sinnar. Burtséð frá ótvíræðu heimildar- gildi sínu er ritið sérstakt augnayndi í hvívetna, smekklega hannað og prýtt ljósmyndum Ívars Brynjólfssonar. Nú bregður svo við að þegar fræði- bækur eru tilnefndar til Íslensku bók- menntaverðlaunanna 2013, er Íslensk silfursmíð fjarri góðu gamni, ásamt öðru tímamótaverki sem Þjóðminja- safnið stendur að og fjallað var um nýlega í TMM, bók Ingu Láru Baldvins- dóttur um Sigfús Eymundsson. Þá er nærtækast að álykta að Þjóðminjasafnið hafi, af ástæðum sem ég fæ engan botn í, ákveðið að tilnefna þessi tvö rit ekki til bókmenntaverðlaunanna. Og eins og alþjóð er kunnugt koma ótilnefnd rit ekki fyrir augu dómnefnda. Er þetta skýringin á fjarveru Íslenskrar silfursmíðar? Þess má geta að útgefandi þarf að inna af hendi greiðslu fyrir hvert verk sem hann tilnefnir. Síðan víkur sögunni að viðurkenn- ingum Hagþenkis fyrir árið 2013, sem snúast um tíu úrvals fræðirit, sem dóm- nefnd á vegum þess ágæta félags telur lofsverð; eitt þeirra hlýtur svo eftirsótt peningaverðlaun félagsins. Þar var rit Ingu Láru að sönnu inni í myndinni, en aftur var horft framhjá riti Þórs. Og þá er vissulega tilefni til vangaveltna. Getur hugsast að rit Þórs þyki ekki nógu alþýðlegt eða nógu mikið fyrir augað? Tæplega fer framhjá neinum sem hefur bindin tvö um íslenska silfrið undir höndum að markhópur verksins er ekki áhugafólk í leit að auðmeltri upplýsingu eða einskærum myndskreytingum á gulli og silfri. Til að mynda er síðara bindið nánast ómyndskreytt upptalning þeirra 530 gullsmiða sem Þór hefur fundið heimildir um að hafi starfað hér á landi, ásamt viðauka um tæplega 30 íslenska gullsmiði sem störfuðu eða ílentust í Danmörku. Þá held ég að fullyrða megi að fyrra bindið, með sinni nákvæmu útlistun á sögu íslenskrar silfur- og gullsmíði í rúmlega eitt þúsund ár, lýsingum á smíðaefni og aðferðum, kirkjusilfri, kvensilfri, borðbúnaði og reiðtygjum og aðskiljanlegum öðrum smíðisgripum, ásamt með viðaukum um leturgröft, farandsala og gullsmíðar í seinni tíð, eigi fyrst og fremst erindi við fag- og safnafólk. En til þessa hefur sérhæfing ekki verið talin ljóður á fræðiriti, ekki síst einstæðu riti eins og því sem hér er til umfjöllunar. Þakklátt handverk Sjálfur er ég þeirrar skoðunar að rit- nefnd bókarinnar hafi verið óþarflega sparsöm þegar kom að myndskreytingu efnisins. Þá á ég ekki einvörðungu við fjölda mynda, heldur einnig hönnun og
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.