Hugur - 01.06.2008, Síða 137

Hugur - 01.06.2008, Síða 137
Að spilla æskunni 135 2) Mál sem snerta samskipti við annað fólk. Hvað felst í góðum samskiptum og hvað í slæmum? Hvað er réttlátt og sanngjarnt í samskiptum? 3) Mál sem snerta umhverfið, bæði nánasta umhverfi sem og umhverfið í hnattrænu samhengi. Hvernig gengur maður um nánasta umhverfi, hvern- ig gengur maður um í skólanum, í hverfinu, heima hjá sér? Og hnattrænt: Hvernig væri heimurinn ef allir menguðu jafn mikið og notuðu jafn mikla orku og orkufrekustu þjóðir heims gera? Hvað geta einstaklingar gert? Hvað ber þeim að gera? Þegar farið er að skoða hlutina hnattrænt vakna einnig oft spurningar um réttlæti á heimsvísu: Er rétt að vera mjög auðugur þegar vitað er að fjöldi jarðarbúa lifir í sárri fátækt? Hvað svo? Hvernig fer maður að því að fá nemendur til þess að koma auga á siðferðileg álita- mál og efla sjálfstæða siðferðilega dómgreind sína? Hin ýmsu stef úr siðfræðikenningum eru notuð eftír því hvað ég tel best eiga við hverju sinni og leyfi ég nemendum að velja hvað þeir telja styrkja sjónarmið sín. Eftirfarandi stef úr siðfræðinni eru dæmi um það sem ég nota: • Hvað ef allir...? Hvað ef allir gerðu eins og ég? Hvernig væri þá samfélagið, skólinn, bekkurinn o.s.frv.? I þessu samhengi hef ég stundum spurt nemendur að því hvort þeir hafi einhverntímann hnuplað úr búð eða þekki einhvern sem sh'kt hefur gert.7 Margir viðurkenna að hafa gert það og sumir segjast hafa „smakkað" vínber eða nammi af nammibar og það er ávallt gott dæmi til að vinna frekar með: Ég spyr þá hversu mikið má smakka t.d. af vínberjum í búð? ,Ja það má smakka eitt en það stendur hvergi,“ er svarað. Og ég spyr á móti: „Hvemig litist ykkur á það að ég myndi skipuleggja gönguferð allra í skólanum og við myndum koma við í matvöruverslun og allir myndu smakka eitt vínber? Væri það í lagi?“ „Tja, það yrði dáh'tið skrítið," er svar flestra. • Hvað ef maður væri í sporum einhvers annars? Hvernig vildi maður þá hafa hlutina? • Anægjuútreikningur. Stef frá Epíkúrusi. Veitir ákveðin breytni manni ánægju þegar til lengri tíma er litið eða er um skyndiánægju að ræða sem svo víkur fyrir gríðarlegri óánægju stuttu síðar?8 • Að rata meðalhófið á milli tveggja öfga. Stef frá Aristótelesi.9 • Hamingjan. Ég varpa einnig fram hugsun nytjastefnumanna um ham- ingjuna og spyr hvort tiltekin breytni sé þess valdandi að fólk verði ham- ingjusamt eða óhamingjusamt.10 7 Ef ég spyr spurninga sem eru persónulegar þá er það grundvallaratriði að gera nemendum það áður ljóst að enginn þarf að svara frekar en hann vill. 8 Sbr. Lucretius, De rerurn natura (á ensku: On the Nature oflhings), þýðandi W.H.D. Rouse (Har- vard University Press 1924). 9 Sbr. Aristóteles, Siðfræði Nikkomakkosar, þyðandi Svavar Hrafn Svavarsson (Hið íslenzka bók- menntafélag 1995). 10 Sbr. John Stuart Mill, Nytjastefnan, þýðandi Gunnar Ragnarsson (Hið íslenska bókmenntafélag 1998).
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.