Helgafell - 01.12.1942, Blaðsíða 29

UPPRUNI ÍSLENZKRAR SKÁLDMENNTAR
307
nú ekki lengur við að gera ráð fyrir tilveru austnorrænna nýlendna á strönd
Noregs, þá er Haraldur hárfagri hófst þar til valda. Við íbúa þeirra mun
Hornklofi eiga, er hann kallar konung sinn allvald Austmanna.
Nú mun reynast hægara um vik að ræða um ætterni fjórða Austurlands-
skáldsins, Gríms Droplaugarsonar. Ætt hans er í Landnámabók talin frá Þóri
þiðranda, sem líklega hefur heimkynni átt í Veradal í Þrændalögum. Það-
an eiga þeir synir hans, Ketill þrymur og Graut-Atli, að hafa komið til ís-
lands. Þeir námu Lagarfljótsstrandir, og var Grímur þriðji maður í beinum
karllegg frá Katli þrym. Ketill þrymur á tvo alnafna í fomum sögum. Var
annar þeirra Ketilll þrymur, í Njarðvík, sonarsonur hans. Um hinn er getið
í þættinum: „Hversu Noregur byggðist“, og á sá Ketill þrymur að hafa búið
í Þrumu á Ogðum endur fyrir löngu, því hann er talinn fjórði maður frá
Austurvegskonunginum Nór, sem á að hafa lagt Noreg undir sig. í sömu
andrá, sem Ketils þessa þryms er getið í ættartölunni frá Nór konungi, er
og nefndur Végarður ,,faðir Veðrorms föður Vémundar gamla“. Nöfn þessi
beina huganum þegar að landnámsfrásögunni um Ketil þrym, afa Gríms
Droplaugarsonar. Þar segir: ,,Ketill fór utan og var með Véþormi, syni Vé-
mundar hins gamla“. í Droplaugarsona sögu er nánar frá utanlandsförinni
skýrt og Véþormur nefndur þar Veðrormur. í þessum ritum mæta okkur aftur
sömu nöfnin: Ketill þrymur, Veðrormur og Vémundur gamli. Þau eru alltof
fágæt til þess að um tilviljun geti verið að ræða. Hvergi er getið frændsemi
milli vinanna Veðrorms Vémundarsonar og Ketils þryms landnámsmanns,
en það má auðsætt vera, að einhverju sinni hafa ættir þeirra verið raktar upp
til frændanna Ketils þryms í Þrumu og Vémundar gamla Veðrormssonar.
Samhljóðan nafnanna í ættartölunni frá Nór og frásögnunum af Katli þrym
sýnir, að þessu hefur verið þannig varið.
í þættinum „Hversu Noregur byggðist“, er aðeins ein ættkvísl rakin frá
Nór konungi niður til landnámsmanna. Það er til bræðranna á Akranesi,
Bersasona. Lýkur henni með Tungu-Oddi, dóttursyni Þormóðs. Þessi und-
antekning er kynleg, en það er nú svo, að Reykhyltingar 13. aldar fóru með
goðorð Tungu-Odds, bjuggu í heimahögum hans og voru frá honum komn-
ir. Ættir annarra landnámsmanna frá Nór lætur þáttarskrifarinn sér nægja að
rekja niður til Ketils þryms í Þrumu, Vémundar gamla, Ketils raums og
Hjörleifs konungs hins kvensama. í Landnámabók er Geirmundur heljar-
skinn talinn þriðji maður í karllegg frá Hjörleifi, en Ingimundur gamli annar
frá Katli raum. Má nú segja, að margt sé líkt með skyldum. Ættir þeirra
landnámsmanna, sem taldar hafa verið frá Nór konungar, bera á sér óvenju
skýr einkenni austnorrænna menningarhátta.
Hérna höfum við þá fimm ættbálka, sem allir eiga að vera af sömu aust-
norrænu rótinni runnir. Menn munu yppta öxlum yfir þeirri sagnfræði að tala
um austnorræna rót í sambandi við hinn ósannsögulega Nór konung. En