Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.1965, Blaðsíða 14

Tímarit Máls og menningar - 01.06.1965, Blaðsíða 14
Tímarit Máls og menningar „Víetnam er okkur ekkert sérstaklega rnikils virði sem púnktur í hernaðarkerfi okkar, og ekki einusinni sem pólitísk bœkistöð. Það er okkur mikilsvert sem prófverkefni ... Við erum að reyna að komast eftir þvi hér, hvernig herveldi slíkt sem okkar getur sigrað í átökum af þessu tagi. Hvernig riki sem hefur yfir að ráða geysilegu hernaðarafli en litlum pólitískum styrk á tilteknu landsvœði, getur sigrað andstœðing sem er veikur hernaðarlega en rœður yfir miklu pólitísku afli. Okkur er kannski engin lífsnauðsyn að leysa þennan vanda hér. En hérna þurfum við að lœra hvernig á að leysa hann á þýðingar- miklum svœðum i Asíu, Afríku og einkum í Suður-Ameriku. Hérna verðum við að grafa upp þann leyndardóm sem geri okkur jœrt að sigrast á uppreisn kommúnista í Venezúela, Brasilíu eða Guatemala."1 Þessi yfirlýsing er æskilega akýr. Skæruliðarnir í Guatemala, Panania, Venezúela, Kongó, og kannski einnig í Suður-Afríku vita hvers þeir mega vænta eftir lýsingunum á liinuni hugvitsamlegu fjöldamorðs- og gjöreyðingarvopnum sem verið er að prófa í Víet- nam. Niirnherg var ekki annað en ómerkileg leiksýning! Þó að þessi yfirlýsing sé valin hér vegna þess að hún er opinská er langt frá því að hún sé einsdæmi. Margir valdamiklir Bandaríkjamenn og áhrifamikil málgögn hafa látið í ljós með dálítið duldara orðalagi nákvæmlega sömu kenningu. Goldwater, sem var hinn raunvemlegi sigurvegari í síðustu forsetakosningum í Bandaríkjunum, hefur nýlega skýrt þessa kenningu enn betur þegar hann sagði að vald Bandarikjanna bæði heimilaði þeim og skyldaði þá til að gerast allsherjarlögregla heimsins; það væri hlutverk þeirra nú að skapa heiminum nýtt friðartímabil með valdi sfnu, rétt eins og Bretar hefðu rækt það hlutverk, þegar vald þeirra var mest, að friða allan heiminn. Orðið „frið" nota þessir menn í nijög sérstakri merkingu. Friður var a Kúbu undir oki Batista, og í Dómíníska lýðveldinu meðan Trujillo réði, og það er friður í Suður-Afríku. En ef þjóð byrjar byltingu til að létta af óbærilegu kúgunaroki þá er það ófriður. Þetta hefur gerzt í Vietnam og þetta gerðist í Dóminíska lýðveldinu um daginn. En hver bylting sem Bandaríkjadátum tekst að berja niður er sama sem tilskipun frá Bandaríkjastjórn til heimsins: „Allar byltingar, sem Bandaríkjastjórn blessar ekki, eru dauðadæmdar. Engar byltingar munu takast, nema þær „byltingar" sem C.I.A. stendur að." I þessari kenningu er ekkert rúm fyrir þjóðarvilja, það er að segja lýðræði. Hið tæknilega, óhlutræna orðalag í tilvitnuninni hér á undan er harla merkilegt tákn um ómannlegt viðhorf bandarískra herjálka: Bandarikin hafa yfir að ráða geysilegu hernaðarafli en litlum pólitiskum styrk; þeim er lífsnauðsyn að læra að sigra andstæðing sem er veikur hernaðarlega, en rœður yfir miklu pólitísku afli. I bandarísku Sjálfstæðisyfirlýsingunni er talað um rétt þjóða til að afnema stjórnarform sem er orðið skaðlegt. Þar segir að það sé raunar varla hyggi- legt að kollvarpa hefðgrónu stjórnarfari fyrir litlar sakir, enda sýni reynslan að menn séu fúsari til að bera þjáningar meðan þær eru bærilegar en að afnema stjórnarform sem þeir hafi vanizt. En þegar langur slóði óhæfu- og gjörræðisverka sýni áform stjómendanna um að hneppa þjóð í fjötra harðstjómar, þá sé það ekki aðeins réttur heldur skylda þjóðar- innar að steypa slíkri sijórn. Einkennilega óslitgjöm orð eins og fleira í þessu gamla 1 Nouvel Observateur 29. apríl. Tilvitnunin er í grein eftir Jean Lacouture, sem er einn af reyndustu og virtustu stjómmálaskýrendum meðal franskra blaðamanna. Hinn háttsetti embættismaður er ekki nefndur með nafni.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.