Helgafell - 01.12.1942, Page 33

Helgafell - 01.12.1942, Page 33
UPPRUNI ÍSLENZKRAR SKÁLDMENNTAR 311 mínum. Þessa veizlu gef ég alla Frey, að hann láti eigi þann meS minna harmi burt fara frá OddsstöSum, er í minn staS kemur, en eg fer nú“. Eftir þaS fór Oddur í burt meS allt sitt“. Svo er þaS brottför Þorkels háa frá Þverá: ,,ÁSur Þorkell fór á brott frá Þverá, þá gekk hann til hofs Freys og leiddi þangaS uxa gamlan og mælti svo: ,,Freyr“, sagSi hann ,,er lengi hefur fulltrúi minn veriS og margar gjafir aS mér þegiS og vel launaS, — nú gef ég þér uxa þenna, til þess aS Glúmur fari eigi ónauSgari af Þverár- landi en eg fer nú. Og láttu sjá nokkurar jartegnir, hvort þú þiggur eSa eigi“. En uxanum brá svo viS, aS hann kvaS viS og féll niSur dau3ur“. Ég verS aS láta nægja í bili þessar tvennar hliSstæSur, þótt af meiru sé aS taka. BáSar eru þær einstæSar í fornbókmenntunum. Efalaust má skýra líkingu málsgreinanna á mismunandi hátt. En hvaS sem því líSur verS- ur aldrei hægt aS komast í kringum þaS, aS ætt Helga Ásbjarnarsonar er í menningarlegu tilliti nákomin hinum gauzku skáldaættum í EyjafirSi og Vatnsdal. Nú sjáum viS enn þá betur, aS þaS er ekki marklaus hend- ing, er svínasögur loddu viS nöfn Helga, Ingimundar og Hrafnkels, og þaS er heldur engin tilviljun, aS höfundar Hrafnkels sögu og Vatnsdælu nota um búpening Ingimundar og Hrafnkels þau ummæli: ,,a3 tvö höfuS væri á hvívetna” og ,,a3 nálega væri tvö höfuS á hverju kvikindi“. Á bak viS hin annarlegu orS felst hugsun, sem virSist eiga svo undur vel heima hjá frjósemis- og Freysdýrkendum. Heimildum ber ekki saman um þaS, hvort skaftfellska skáldiS Tjörvi hinn háSsami hafi veriS systursonur eSa sonur Hróars TungugoSa, en um faSerni Hróars eru þær sammála. Hann er talinn sonur Una hins danska GarSarssonar, Svavarssonar hins sænska. Birger Nerman hefur leitt athygli aS því, aS mannanöfn, sem enda á ,,ar“ séu yfirleitt eldri og miklu útbreiddari meSal austnorrænna manna en vestnorrænna. Hefur Nerman fært fram hin skýrustu rök máli sínu til stuSnings. MeSal dæma sinna getur hann ,,ar“-nafn- anna, sem auSkenna svo mjög ætt Una hins danska: Svavar, GarSar, Hróar, og viS má bæta nafninu Gunnar, en svo nefndist bróSir Tjörva hins háS- sama. ÞaS eru líka aSrar nafngiftir, sem hníga aS því, aS Uni hafi veriS réttilega austnorrænn talinn. ÓvíSa á landi hér finnst svo fágætt samsafn af annarlegum nöfnum frá fornöld sem í landnámi hans, núverandi Ut- mannasveit og HjaltastaSaþinghá. í þessum tveim hreppum eru samkvæmt jarSatali Jóns Johnsson 15 bæjaheiti, sem enda á ,,sta3ir“ og hafa manns- nafn aS forliS. MeSal þeirra finnast nöfnin Áni, Bóndi, Hrollaugur, Kórek- ur, Tóki og ViSar. Auk þess ber Droplaugarsona saga því vitni, aS þar hafi dvalizt menn meS nöfnunum Igull, Ketilormur og Oddmar. Þessi óvenju sjaldgæfu nöfn benda flest helzt í þá átt, aS byggSarmenn í landnámi Una hafi margir austrænir veriS. Ekki er þaS síður athyglisvert aS rekast á bæj- arnafnið HleiSargarSur í landnámi Sjálendingsins. Þannig nefndu íslend-
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172

x

Helgafell

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.