Skírnir - 01.01.1855, Blaðsíða 15

Danmörk.
FRJETTIK.
17
Bang og Scheel. Skömmu seinna fjekk Scheel-Plessen lausn, enda
hafti hann aldrei setzt í embættiS, og varfe Scheel frá Pinneberg
ráhgjafi útlendu málanna.
Nú var þing sett a<> nýju 18. desembermánaþar, lýstu þá ráö-
gjafarnir yfir fyrirætlunum sínum í stjórninni; kváhust þeir vilja,
ab alrikisjiingifi fengi ályktarvald í öllum alríkismálum, líkt og
ríkisráfeif) haffei mælzt til, og þing Dana beifzt í ávarpi sínu;
kosningar til alríkisþingsins skyldu og vera samkvæmar frjálslegri
stjórnarskipun; sögþust þeir skilja svo orf konungs, þegar hann
1848 hjet ab gefa stjórnarbót, sem hann heffei þá |)egar heitib öll-
um þegnum sínum hlutdeild í jyóþfrelsinu; en ekki felldu þeir mefe
öllu tilskipunina 26. júlí í sumar. Um útlend mál sögfu þeir, ab
þeir fylgdu hinni sömu afferfe, sem á&ur hefbi verib vi& höfb.
þingmenn tóku nú til starfa meb glöbum hug, og mátti segja, ab
þá var gub í garfei og gób jól. Ekkert gjörbist til tífeinda á þing-
inu fram af> jólum annab en |)af, af) sam|)ykkt var ab láta nefnd-
ina semja álit sitt, er áfur var sett í rábgjafamálinu.
Nú skal sagt frá ýmsum öfrum málum, sem rædd voru á
þinginu í fyrra og vetur er var og nú eru gjörf af lögum. Nefn-
um vjer j)ar til fyrst lög um lækkun á tolli á ýmsum varningi,
einkum j)eim, er kemur frá þjófverjalandi yfir hertogadæmin, líka
var úr lögum tekin forkaupsrjettur sá, er ýmsir stafeir og stiptanir haft
hafa afe undanfórnu. Lög eru sett um skyldur og rjett húsbænda
og hjúa; þykja þau mikife taka fram hinum eldri lögum um þafe
efni. Annafe mál var um frjálsari sveitastjórn, efea breyting á eldri
lögum um hjerafesnefndir og amta (sjá tilsk. 13. ág. 1841). Breyt-
ing sú, er þingife fór fram á, var ekki stórvægileg, og reyndar
ekki önnur en afe nefndarmenn skyldu vera j)jófekosnir í sókn hverri,
nema presturinn, hann var sjálfsagfeur, en sveitanefndirnar skyldu
nefna amtsnefndina. Afeur voru stórbændur og ríkismenn sjálf-
kosnir. En hversu lítilfjörleg sem breyting þessi var, j)á öfelafeist
hún samt ekki samþykki konungs. Af ])essu má sjá, hve örfeugt
þjófefrelsife á uppdráttar í Danmörku, því svo má mefe sanni segja,
afe sveitastjórn frjálsleg sje ein af máttarstólpum frelsisins. þafe
stofear lítife afe hafa frjálsleg grundvaliarlög, ei' afe þegnarnir eru
2