Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2012, Qupperneq 32

nokkuð sem er þó ekki alltaf mögulegt. Sigurður kemst að þeirri niðurstöðu
að viðbæturnar, sem honum tekst að greina og einangra í textanum með
ofangreindum aðferðum, séu tilkomnar sem annaðhvort útskýringar eða
áréttingar á vissum atriðum textans sem þeim er skotið inn í. Þannig sér
hann greinileg líkindi með umræddum viðbótum og haggadískri ritskýringu
rabbína í gyðingdómi seinni tíma. f stuttu máli er það niðurstaða verksins
að ritstjórn endanlegs texta hafi haft tvö söfn táknrænna texta úr samhengi
helgihaldsins sem og hómilíusafn til að moða úr. Samsetning textans hafi
síðan átt sér stað í meginatriðum í þremur skrefum. Hinir upprunalegu
textar tilheyrðu leikrænni sýningu sem hafði það markmið að raungera
nýsköpun Jahve-safnaðarins - sem fólst í lausninni úr þrældóminum - í
samhengi helgihaldsins. Eyðilegging Jerúsalem og musterisins og herleiðingin
til Babýlon 587/586 f.Kr. gerði það hins vegar að verkum að slíkar sýningar
voru ekki lengur mögulegar. Fyrir tilstilli viðbótanna voru ræður Jahves
því aðlagaðar nýjum aðstæðum sem ekki leyfðu leikrænan raungerning
frelsunarinnar frá Egyptalandi, heldur kölluðu á upplestur sögunnar; hinn
táknræni gjörningur var m.ö.o. orðinn að sögu, sbr. titil ritgerðarinnar.
Kynnin af fræðum Wolfgangs Richter leiddu ekki aðeins til áhrifa á
fræðilegt verk Sigurðar heldur og til persónulegra kynna þeirra tveggja.
Tónlistin hafði fyrr leitt Sigurð til stórborgarinnar Vínar í Austurríki og nú
efldust enn tengslin við hið mið-evrópska menningarsvæði. Námsstyrkur
frá Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) gerði Sigurði kleift
að dvelja sumarlangt við náms- og fræðastörf í Múnchen árið 1981 og
sumarmisserin 1982-1983 dvaldi Sigurður einnig í Múnchen. Sótti hann
kennslustundir og seminör hjá Richter og varð enn frekar fyrir áhrifum af
bókmenntafræðilegri og málvísindalegri ritskýringaraðferð Richters. Naut
hann persónulegrar leiðsagnar prófessorsins sem frá fyrstu stundu las yfir
og gerði athugasemdir við verk Sigurðar sem árið 1984 átti eftir að koma
út á bók undir heitinu Tor der Gerechtigkeit. Eine Literaturwissenschaftliche
Untersuchung der sogenannten Einzugsliturgien im AT: Ps 15; 24,3-5 und Jes
33,14-16. Fyrir vikið markaði Sigurður Örn sér allnokkra sérstöðu meðal
norrænna fræðimanna á sviði gamlatestamentisfræða en gamlatestamentis-
fræðin á Norðurlöndum voru ekki beinlínis opin fyrir aðferðafræði Richters
- nokkuð sem má kannski að einhverju leyti skrifa á framsetningu verkanna
frekar en innihald. En Sigurður hvikaði aldrei frá þeirri sannfæringu sinni,
að grundvallarhugmyndir Richters væru réttar og að sú aðferðafræðilega
nálgun sem lærisveinar hans þróuðu - reyndar hver með sínum hætti - væri
30