Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2012, Síða 160

ensku riti sem kom út áður en doktorsritgerð hennar kom út, þ.e.a.s. í
ritinu Mótun menningar/Shaping Culture. Afmœlisrit til heiðurs Gunnlaugi A.
Jónssyni sextugum (2012). Þar skrifar Yvonne áhugaverða og læsilega grein (s.
55-73) um Sálm 55: „Stay in the Desert, Prowl in the City. Narratological
Analysis of Psalm 55“. Þar beinir hún m.a. sjónum að notkun rýmis og sér
að sálmurinn einkennist af andstæðum, m.a. milli borgar og eyðimerkur,
sem aftur endurspegla andstæðar persónur í sálminum. Yvonne færir rök
fyrir því að sálminn megi lesa sem bæn kynferðislega svívirtrar konu.
Athugun á rúmi/rými í Ljóðaljóðunum og samspili þess við kynferði er
einmitt megineinkenni og upphafsreitur doktorsritgerðar hennar. Hún gerir
greinarmun á rými (þ. Raurri) og stað (þ. Ort). Fyrrnefnda hugtakið skilur
hún þeim skilningi að það sé „dýnamískt“. Það er staður þar sem eitthvað
gerist.
Þungamiðju ritsins er að finna í 3. kafla sem hefur að geyma greiningu/
ritskýringu á nokkrum textum Ljóðaljóðanna sem höfundi hefur þótt sérlega
girnilegir til skoðunar í ljósi þeirra aðferða sem stuðst er við í ritgerðinni.
Textana aðgreinir Yvonne og auðkennir með eftirfarandi yfirskriftum:
1. Vínekru minnar gætti ég ekki (Ljl 1.5-6).
2. Glugginn og hæðirnar (Llj 2.8-14).
3. Ókunnar konur í borginni (Llj 3.1-5).
4. Kona sem rýfur mæri í borginni (Llj 5.2-8).
5. Hinn lokaði garður (Llj 4.12-5.1).
6. Elskhuginn í garðinum (Llj 6.1-3).
7. Á víðavangi - frjálsar ástir? (Llj 7.11-13).
8. í skjóli húss móður (Llj 7,14-8.4).
Sú skipting sem hér er miðað við er ekki ætíð hin hefðbundna né heldur
yfirskriftir textanna sem um er fjallað, en höfundurinn rökstyður hvort
tveggja með ágætum í nákvæmri ritskýringu textanna af þeim sjónarhóli og
með þeim aðferðum sem kynntar höfðu verið. Og að sjálfsögðu er unnið
með hebreska frumtextann og einstök hebresk hugtök rannsökuð ítarlega,
ekki aðeins innan Ljóðaljóðanna sjálfra, heldur með textatengslum innan
Gamla testamentisins.
Upphafsorð Ljóðaljóðanna, „Kysstu mig kossi vara þinna“, eru orð konu
og Yvonne bendir á að ljóðin birtist þannig strax undir formerkjum þrár,
ástar og erótíkur. Niðurstaða hennar er m.a. sú að rýmið gegni mjög stóru
hlutverki innan Ljóðaljóðanna og tengist mjög ást og kynferði. Garðurinn
(hebr. gari) er eitt af lykilhugtökunum og birtist m.a. sem myndhverfing
158