Úrval - 01.02.1947, Side 63

Úrval - 01.02.1947, Side 63
FRÓÐLEIKSMOLAR 6i og aftur milli skýja og yfir- borðs jarðar. Stundum getur or- sökin verið sú, að hljóðbylgj- urnar fara gegnum misheit loft- lög. Hver uppgötvaði, að jörðin er linöttótt? Gríski heimspekingurinn Pyþagoras, sem var uppi á sjöttu öld fyrir Krists burð, vissi, að jörðin er hnöttótt. Rannsóknir Anaximanders höfðu rutt brautina að þessari uppgötvun, og Parmenides, læri- sveinn Pyþagorasar, kenndi að jörðin sé hnöttótt. Sjálfum var Pyþagorasi það ljóst, að sólin, tunglið og reikistjörnurnar hreyfast sjálfstætt, óháð snún- ingi jarðarinnar. Plutarch taldi að Þales frá Míletus hefði fyrst- ur uppgötvað, að jörðin sé hnöttótt. Hann var uppi einum mannsaldri á undan Pyþagorasi, en nú er vitað, að Þales og sam- tíðarmenn hans töldu jörðina flata. Á tímum Aristotelesar voru færð svipuð rök og nú að því, að jörðin sé hnöttótt. Kenningin um hnattlögun jarð- arinnar varð síðan að heita má einskorðuð við ítölsk mennta- setur, og það var ekki fyrr en löngu eftir að Columbus hafði fundið Vesturálfu að menn fóru almennt að trúa því, að jörðiri sé hnöttur. Lifa báðir hlutar af ánamaðki, sem hefir verið skorinní tvennt? Ánamaðkar hafa undraverð- an hæfileika til að láta vaxa á sig hluta, sem skornir hafa ver- ið af þeim. Oft hefir því verið haldið fram, að nýtt höfuð geti vaxið við bakhluta og nýr bak- hluti við höfuð. Þetta er ekki allskostar rétt. Ef maðkur er skorinn sundur nálægt miðju, vex venjulega nýr bakhluti við fremri helminginn og úr verð- ur heill og réttskapaður maðk- ur. En bakhlutinn fær venjulega annan bakhluta við sárið og maðkurinn verður þannig með tvo afturenda og höfuðlaus. Slíkur maðkur getur ekki tekið til sín næringu og deyr því f 1 jótt. Það er aðeins framhlutinn, sem hefir þau líffæri, sem nauðsynleg eru til að geta hald- ið lífi. Hvers vegna eru X-geislar kallaðir svo? Þýzkur eðlisfræðiprófessor við Wurzburg háskóla fann X-geisl- ana árið 1895. Hann hét Wil- helm Konrad Röntgen. Sagt er, að þessi þýzki vísindamaður,
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132

x

Úrval

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.