Úrval - 01.02.1947, Síða 63

Úrval - 01.02.1947, Síða 63
FRÓÐLEIKSMOLAR 6i og aftur milli skýja og yfir- borðs jarðar. Stundum getur or- sökin verið sú, að hljóðbylgj- urnar fara gegnum misheit loft- lög. Hver uppgötvaði, að jörðin er linöttótt? Gríski heimspekingurinn Pyþagoras, sem var uppi á sjöttu öld fyrir Krists burð, vissi, að jörðin er hnöttótt. Rannsóknir Anaximanders höfðu rutt brautina að þessari uppgötvun, og Parmenides, læri- sveinn Pyþagorasar, kenndi að jörðin sé hnöttótt. Sjálfum var Pyþagorasi það ljóst, að sólin, tunglið og reikistjörnurnar hreyfast sjálfstætt, óháð snún- ingi jarðarinnar. Plutarch taldi að Þales frá Míletus hefði fyrst- ur uppgötvað, að jörðin sé hnöttótt. Hann var uppi einum mannsaldri á undan Pyþagorasi, en nú er vitað, að Þales og sam- tíðarmenn hans töldu jörðina flata. Á tímum Aristotelesar voru færð svipuð rök og nú að því, að jörðin sé hnöttótt. Kenningin um hnattlögun jarð- arinnar varð síðan að heita má einskorðuð við ítölsk mennta- setur, og það var ekki fyrr en löngu eftir að Columbus hafði fundið Vesturálfu að menn fóru almennt að trúa því, að jörðiri sé hnöttur. Lifa báðir hlutar af ánamaðki, sem hefir verið skorinní tvennt? Ánamaðkar hafa undraverð- an hæfileika til að láta vaxa á sig hluta, sem skornir hafa ver- ið af þeim. Oft hefir því verið haldið fram, að nýtt höfuð geti vaxið við bakhluta og nýr bak- hluti við höfuð. Þetta er ekki allskostar rétt. Ef maðkur er skorinn sundur nálægt miðju, vex venjulega nýr bakhluti við fremri helminginn og úr verð- ur heill og réttskapaður maðk- ur. En bakhlutinn fær venjulega annan bakhluta við sárið og maðkurinn verður þannig með tvo afturenda og höfuðlaus. Slíkur maðkur getur ekki tekið til sín næringu og deyr því f 1 jótt. Það er aðeins framhlutinn, sem hefir þau líffæri, sem nauðsynleg eru til að geta hald- ið lífi. Hvers vegna eru X-geislar kallaðir svo? Þýzkur eðlisfræðiprófessor við Wurzburg háskóla fann X-geisl- ana árið 1895. Hann hét Wil- helm Konrad Röntgen. Sagt er, að þessi þýzki vísindamaður,
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Úrval

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.