Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 7

Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 7
Ó Ð I N N því fyrir borð, og rak það á land, þar sem nú heitir Minþakseyrr. Hjörleifur tók land við Hjörleifshöfða«... Það, sem fyrst verður að hafa í huga, er, að hjer er um alvana sjófarendur að ræða, annað það, að þeir höfðu siglt til landsins áður, vissu því nokkuð, í hvaða átt þess var að leita og hvaða vindátt væri heppilegust á þeirri leið, og sem gæti enst þeim best yfir hafið, og jafnvel til landtöku, þegar þar að kæmi. Það er því ekki ósennilegt, að þeir hafi valið sjer austan- eða norðaustanátt til burtferðar; sú vindstaða hefði átt að vera fremur rúm, svo að með »afdrift« þeirri, sem þeirra tíða skip hafa hlotið að hafa, ef ekki var um beint undanhald að ræða, var sennilegt, að þeir gætu náð austarlega að landinu. Þar voru þeir líka kunnugastir því og landtökuskilyrðum. Jafn- vel hefur þeim líka verið að einhverju leyti kunnugt, að vestur með suðurströndinni var hafnleysi. »Land- nárna* segir, að þeir hafi haft »samflot«, það er: þeir sáu eða vissu hver til annars yfir hafið, þar til undir landið kom. Nú vita það allir, sem nokkuð til sjó- mensku þekkja, að það þarf ekki stundum stór atvik eða tilhögun til þess, að annar nái landi, en hinn ekki, ef vindstaðan er á þrotum eða breytir sjer, og eitthvað því líkt mun hjer hafa átt sjer stað. Ingólfur nær strax landi, en Hjörleifur ekki. Nú segir »Land- náma«: »Þá er Ingólfur sá Island, skaut hann fyrir- borð öndvegissúlum sínum til heilla«. Það hefur sagt mjer vanur millilandasjómaður, að í sæmilegu skygni að degi til muni sjást til jökla minst 75 sjómílur undan suðurströnd landsins. Skýri nú »Landnáma« rjeit frá, að Ingólfur hafi kastað súlum sínum fyrir borð, strax og hann kom í landsýn, eða um 75 sjó- mílur undan landi, þá er þaðan nokkur vegalengd til lands, og engin ástæða til að ætla, að þær reki upp á sandfjörur suðausturstrandarinnar að vindstöðu óbreyttri. En nú er að athuga: Höfum við nokkur tök á því nú, að segja um, hvort eða hvernig vindstaðan muni hafa breytt sjer, eða verið, næstu dægrin eftir að Ingólfur varpaði súlum sínum fyrir borð? ]á, það eru miklar líkur fyrir því, að það sje hægt. Um það leyti, sem þeir fóstbræður eru komnir í landsýn, eða undir landið, breytir vindstaðan sjer meir til norðausturs, og jafnvel eykst líka, og það mun einmitt hafa verið þetta, og einhver önnur at- vik, sem alt af geta komið fyrir, sem verður þess valdandi, að skip þeirra skilja, þegar þarna er komið. Ingólfi tekst að ná til hafnar. »En Hjörleif rak vest- ur fyrir land og fjekk vatnfátt*. Þessi orð, ef sönn eru, sýna greinilega, að vindur hefur stóraukist af óhagstæðri átt til landtöku í námunda við Ingólf; en þar vildi Hjörleifur helst land taka, ef þess væri nokkur kostur, enda þar kunnugastur landslagi og höfn. Hjörleifur hefur orðið fyrir því, sem á sjó- mannamáli er kallað að »Ieggja til drifs*. Hann hefur rekið vestur með suðurströnd landsins og að líkind- um nokkuð til hafs, og er ekki ósennilegt, að sú »drift« hafi varað nokkuð lengi, því þeir eru komnir í vatnsþrot, sem þrengir mjög að mönnum við erfiða vinnu, t. d. að standa í austri og fleira í ágjöfum. Þá er það, sem þrælarnir taka það ráð, að hnoða saman mjöl og smjör handa sjer, til að slökkva mesta þorstann með. En svo segir »Landnáma«: »En er það var tilbúið, kom regn mikið, og tóku þeir þá vatn á tjöldum*. Þetta, sem sagt hefur verið um sjóferðalag þeirra fóstbræðra, eftir það að þeir komu undir land og þeir skildu, eftir því sem »Landnáma« skýrir frá, sýnir, að vindur hefur aukist mikið af norðaustri. Því annars var ekki hægt að segja, að Hjörleif hefði rekið vestur fyrir land. Og svo af hinu: »kom regn mikið, og tóku þeir þá vatn á tjöldum*, má álykta, að vindstaðan hafi að lokum gengið til suðurs og suð- vesturs, og þá fór að rigna. Hvar Minþakseyri er eða hefur verið, þar sem min- þakið átti að hafa rekið á land, hefur mjer ekki tek- ist að fá upplýst. I fljótu bragði virðist, eftir því sem áður er ályktað um vindstöðu, eftir að fór að rigna, að það hefði átt að reka upp einhverstaðar vestar- lega á Reykjanesskaga, eða jafnvel fyrir innan hann. En svo þarf ekki að vera fyrir því. Því þótt »Land- náma« geti þess ekki, hve nær því var kastað fyrir borð, gefur hún þó í skyn, að það hafi ekki verið strax og tók að rigna, því hún segir: »En er min- þakið tók að mygla, köstuðu þeir því fyrir borð«. Það er heldur ekki gætinna sjómanna háttur, sem hafa lent í hrakningum og skorti, að kasta fyrir borð því, sem mætti að gagni koma til matar eða diykkjar, þó ljelegt sje orðið, fyr en örugt er um, að ekki muni þurfa á því að halda. Þeir munu því að öllum líkindum ekki hafa kastað minþakinu út, fyr en þeir hafa þótst öruggir um að ná höfn undir Hjörleifs- höfða, og hefur það þá að líkindum í suðvestlægri átt rekið á land ekki alllangt frá landtökustaðnum. En þar mun strandlína hafa breytst svo mikið, að það, sem þá var við sjó, er nú uppi í landi, og þess vegna hafi staðurinn og nafnið gleymst, ef það er ekki til lengur. Þetta, sem sagt hefur verið um sigling þeirra fóst- bræðra og um vindáttir, um og eftir að þeir tóku
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.