Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 64

Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 64
64 O Ð I N N var oft í ferðalögum austur og vestur um land. Var hann um skeið hjá dr. Grími Thomsen á Bessastöðum og í ferðum með honum. Quðmundur var kær að góðum hestum, og átti alla tíð ágæta reiðhesta. Fór kaup hans á þeim árum mest í það að fóðra þá vel á vetrum. Má segja um sonu hans, að þar hafi þeim kipt í kyn, því allir hafa þeir átt orðlagða snildarhesta. Þau hjón byrjuðu búskap sinn á hálfri Miðgrund í Blönduhlíð, árið 1872. Bústofninn var lítill, 9 ær, 1 kýr og 2 reiðhestar Guðmundar. Þar eignuðust þau tvo drengi, Vilhjálm og Valdimar, en mistu þá báða úr barnaveiki, tveggja og þriggja ára gamla. Síðar eignuðust þau eina dóttur, Herfríði að nafni, framúr- skarandi efnilegt og myndarlegt barn, en mistu hana einnig á þriðja árinu. Sáu þau mjög eftir henni og sagði Guðrún síðar frá, að hún hefði verið hrædd um að maður sinn mundi yfirbugast af harmi út af barnamissinum, Eftir það eignuðust þau þessi börn, sem öll komust til fullorðinsára: 1. Valdimar, bóndi í Vallanesi. Er hann vafalaust mesti jarðræktarmaður sýslunnar. Hefur bætt og húsað ábýlisjörð sína, svo hún er óþekkjanleg frá því, sem áður var. Einnig hefur hann gert stórfeidar umbætur á tveim öðrum jörðum, er hann á. Munu lengi í minn- um verða hinar stórfeldu umbætur hans, er hann hefur framkvæmt með afburða áhuga, starfsþoli og hyggindum. Hann hefur fengið heiðursverðlaun úr styrktarsjóði Kristjáns konungs IX. 2. Eiríkur, fyrrum bóndi í Vtra-Vallholti. Dáinn 1927. Hann var óvenju velgefinn og fjölhæfur. Fjesýslumaður meiri en alment gerist. Hann gaf eftir sig látinn 5 þúsund kr. til sveitarfjelags síns. Skyldi vöxtum þeirrar upphæð- ar varið til verðlauna ár hvert fyrir besta meðferð á búpeningi. Svo var hann vel máli farinn, að með af- brigðum þótti. Var hann mjög harmdauði öllum frænd- um sínum og vinum. 3. Vilhelmína, gift Tómasi Skúlasyni frá Vatni í Skagafirði, mesta myndar- og dugnaðarkona. 4. Jóhannes, bóndi í Vtra-Vallholti. Hann hefur nú um skeið búið einu allra stærsta fyrirmyndarbúinu í sýslunni og stjórnað því með framúrskarandi atorku og skörungsskap. Hann er einnig drengur hinn besti. Á Miðgrund bjuggu þau hjónin frostaveturinn mikla 1880—'81 og sagði Guðrún oft, að ei myndi hún verða svo gömul að hún gleymdi honum. Var þá Valdimar á 3ja árinu, en Eiríkur á fyrsta. Húsa- kynni voru mjög ljeleg, svo alt ætlaði að frjósa í hel, og er leið á veturinn, bættist svo eldsneytis og mat- arskortur ofan á annað. Frá Miðgrund fluttust þau vorið 1883 að Vtra-Vallholti og bjuggu þar síðan allan sinn búskap. Margt var erfitt fyrstu árin þar, þó út yfir tæki fellisvorið 1887. Voru þá bágar ástæður í Vallholti eins og víða annarstaðar. Sumarið áður hafði verið mjög slæmt og því litlar heybirgðir, en veturinn reyndist snjóljettur. Um vorið, rjett eftir krossmessu, á þriðjudag, gekk í skyndilega norðan- stórhríð upp úr blíðviðri. Stóð sú hríð rofalaust fram á föstudag. Var þá orðið heylaust í Vallholti, nema eitthvað til að gefa kúm. Voru þar þá 50 ær og 10 —20 gemlingar, Skar Guðmundur þá margt af fjenu, heldur en að láta það verða hungurmorða, og 12 ær átti hann með lömbum þá um vorið. Sagði Valdimar þeim, er þetta ritar, að á því ári og þeim næstu hefðu þeir krakkarnir oft verið svangir og hefði þá legið við sjálft, að faðir sinn gæfist upp á þessari baráttu og legði árar í bát, en altaf hefði móðir sín talað í hann kjark og brýnt fyrir honum að láta ekki bugast. Sagði hún æ, að ekki mættu þau gugna við, að ala upp blessuð börnin, því það myndi sannast, að það yrðu þau, sem ljettu þeim lífið og baráttuna í framtíðinni. Næstu þrjú árin mátti heita að búið væri lamað, skepnur sárfáar og ýmsir erfiðleikar. En eftir 1890 fer hagur þess hraðbatnandi, því þá fóru þeir bræður að vaxa upp og vinna fyrir búinu. Hafa þeir sagt mjer, að oft hafi móðir þeirra á þeim árum talað í þá kjark og áhuga, og brýnt fyrir þeim að vera duglegir, svo hægt yrði að sigrast á þessari fá- tækt og örðugleikum. Og ótaldar voru þær stundirnar, sem hún bað Guð þess heitt og innilega, að gefa þeim kraft og styrk til þess, því hún var hin mesta trúkona. Má með sanni segja, að þar hafj hún fengið bænheyrslu, því þeir Vallholfsbræður voru og eru orðlagðir menn, fyrir framúrskarandi atorku, dugnað og hagsýni í bú- skap sínum. Eftir aldamótin óx búið enn hröðum skref- um, var þá orðið eitt af þeim allra stærstu í sýslunni, og altaf var til þess tekið, hversu mikil drift væri þar í ö'llum búnaði. Jörðin bætt sfórkostlega að bygg- ingum og ýmsum ræktunarframkvæmdum, enda voru þeir bræður þar á undan mörgum. Öllu þessu stóra búi stjórnaði Guðrún innanbæjar af hinni mestu prýði og skörungsskap. Var þó stund- um margt í heimili, er 10-12 manns gekk að hey- skapnum, og þó gamla konan hjeldi uppi strangri reglu og vildi láta vinna vel, hjelt hún þó jafnan vinsældum allra þeirra, er unnu hjá henni. Allir dáðust að þreki og frammistöðu þessarar frábæru konu, sem tæplega hafði meðalvöxf, en var svo hraustbygð og heilsugóð, að henni varð sjaldan misdægurt. Venjulega gekk hún snemma til hvílu, en reis árla upp að morgni dag
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.