Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 87

Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 87
O Ð I N N 87 Magnús Stephensen landshöfðingi. 100 ára afmæli 18. október 1936. Magnús Stephensen var æðsti innlendur stjórnandi Islands um langt skeið. Hann var af gömlum íslensk- um embættisaðli og bændahöfðingjum. Ættmenn hans höfðu um langan aldur verið einhverjir áhrifamestu menn um stjórn landsins og umsvifamiklir um mörg mál, stjórnmál og menningarmál, en oft haiði verið um þá þráttað. Magnús landshöfðingi komst til mannvirðinga af hvorutveggju — gömlum virðuleik ættar sinnar og áhrifum þess manns í henni, sem mestu rjeð í æsku hans, Oddgeirs Stephensen, og einnig fyrir embættis- dugnað og mannkosti sjálfs sín. Hann var lögfræð- ingur og skrifstofumaður. Hann var ekki stórbrotinn stjórnmálamaður á lýðræðisvísu. Hann var öruggur og mentaður konunglegur embættismaður, með víð- tæka þekkingu á högum almennings, og alþýðlegur maður á höfðinglega vísu, eins og ýmsar smásögur um hann sýna. Magnús landshöfðingi var íhaldssamur maður um margt, en ekki afturhaldssamur, eins og stundum er sagt. Hann var íhaldssamur maður í þeirri merkingu, að hann var varfærinn maður, vildi kunna fótum sín- um forráð, fyrst og fremst í fjármálum. Þess vegna ljet hann ekki eyða, heldur spara, jafnvel þó að það væri stundum á kostnað einhverra framkvæmdá, sem telja mætti beinlínis eða óbeinlínis arðvænlegar. Hann safnaði í sjóð, Viðlagasjóð, og skildi hann eftir sig furðu digran. En landshöfðinginn var ekki íhaldssamur á þá lund, að hann vildi engar framfarir eða fram- kvæmdir. Hann beitti sjer þvert á móti fyrir merki- legum framförum, svo sem í vegabótum og brúasmíði. Og hann hafði áhuga á skólamálum. En hann vildi fara rólega hart. Þess vegna urðu ekki í hans stjórnar- tíð nein stórfeld umbrot eða örar breytingar, eins og þær, sem hófust fljótlega með heimastjórninni. En hans stjórn hafði lagt öruggan fjárhagslegan grundvöll að ýmsu þessu, með íhaldssemi sinni. Nákvæm rannsókn á sögu Magnúsar landshöfðingja, og stjórnarára hans, mundi sjálfsagt geta leitt í ljós ýmislegt af þessu, og eins muninn á kyrstöðunni fyrir þennan tíma og framan af honum og hinum hægfara byrjandi fram- kvæmdum, og svo því athafnalífi, sem við tók eftir - landshöfðingjadæmið. Þegar menn vilja skilja og skýra rjett landshöfð- ingjastjórnina, þarf að minnast afstöðu landshöfðingj- ans í því stjórnskipulagi, sem þá var. Magnús Ste- phensen sagði einu sinni sjálfur, að landshöfðinginn hefði verið eins og lús milli tveggja nagla, dönsku stjórnarinnar og Alþingis. Magnús landshöfðingi Stephensen var mentaður embættismaður, í gömlum stíl að mestu. Hann var lögfræðingur, ágætur lagamaður, en hafði einnig ýms fleiri fræðileg áhugamál, eins og háttur var hinna bestu gömlu embættismanna, og ættlægt var í Ste- phensens-ættinni. Hann lagði stund á ættfræði, og hafði einkar gaman af stjörnufræði, og skrifaði dá- lítið um hana, alþýðlega. Hann var góður málamaður. Hann var fulltrúi tímabils, sem nú er liðið, og var á ýmsa lund ólíkt því, sem nú er, en hann var höfð- inglegur fulltrúi þess. V. Þ. G. Magnús Pjetursson, fil. stud. Magnús Pjetursson er dáinn. — Þessi fregn kom sem þruma úr heiðlofti yfir íslensku nýlenduna í Stokkhólmi. Við gátum ekki trúað því; vildum ekki trúa því; viljum ekki trúa því enn. Magnús var einn af þeim, sem eru svo fullir lífsorku og lífselsku, svo lifandi, að það virðist erfitt að samræma þá hug- takinu: dáinn. Fáir munu hafa þekt Magnús betur en við landar hans hjer í Stokkhólmi. — I svo litlum hóp sem okkar, verður kynningin svo náin. — Við vitum því betur en flestir aðrir, hvílíkur missir er að honum. í þrjú ár hafði hann dvalið hjer við háskólanám. Oft var þar lifað við lítinn kost. En engir erfiðleikar gátu sigrast á sólskins-skapi Magnúsar, það var alt af hið sairte. Og að »fara og heimsækja Manga* þýddi ætíð vísa ánægjustund. En Magnús var ekki að eins glaður og góður fjelagi. Hann var og ágætt vísindamanns- efni. Námið sótti hann af svo miklum dugnaði, að fátítt mun um landa. Hann unni sinni fræðigrein, hafði lent á rjettri hillu, sem kallað er, og hann kunni þá list, sem alt of fáir íslenskir námsmenn kunna, að ganga heill og óskiftur að verki. Jóla-leyfum sínum öllum varði hann til sjálfstæðra rannsókna í aðal- námsgrein sinni, »biokemi«. Þegar í fyrrahaust varð hann aðstoðarmaður (amanuens) hjá prófessor sínum, Nobels-verðlaunamanninum H. v. Euler. Og það var ekki laust við að »nýlendan« væri stolt, er út kom á »biokemikum« hálærð ritgerð, þar sem nafnið
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.