Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 9

Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 9
O Ð I N N Leifi, og vildi drepa þá, en þeir fengu njósn af för hans. Og svo mun oftar hafa verið, bæði um Ingólf og fleiri á þeim dögum, sem höfðu bæði vilja og skilning lil að bera, í þeim hættum, sem þeir oft stóðu í, að þess konar atvik hafa mjög aukið trú þeirra. En það er orðað svo, að þeir hafi verið blót- menn miklir. Það hefur minsta þýðingu, hvað guð- irnir eru kallaðir. Hvort hann heitir Guð, Þór eða Jehóva, að eins að þeir sjeu góðir, eða að menn láti stjórnast »af góðum anda«, eins og kirkjan orðar það. Hjer eiga vel við orð Oríms Thomsens: „Hvort Buddhas þessi, heiðnum hinn hallaðist kreddum að, þriðji kendist við kóraninn, kemur í sama stað. Hið sanna að eins ef hann vill, eins er hann velkominn. Mörg kristins villa manns var ill, en minni vorkunnin". 011 trúarbrögð á öllum tímum hafa sín tákn. Mað- urinn þarf að hafa eitthvað hlutrænt, eitthvað tak- markað fyrir framan sig, því mannsandinn er tak- markaður. Auðvitað verður hið »allegoriska« eða hið líkingarlega því einfaldara, sem trúarbrögðin eru frum- stæðari, en öll hafa þau táknin enn þann dag í dag, og mun svo lengi verða. I hinni svo kölluðu heiðni höfðu menn goðalíkneski og öndvegissúlur, skornar á vissan hátt. Það var ekki annað en tákn trúarinnar, guðsins eða guðanna, sem ósýnilegir stóðu á bak við, eða ofar tákninu, sem maðurinn studdist við. Kristnin hefur engu síður tákn, heldur en önnur trúarbrögð fyr og síðar, sjerstaklega hin kaþólska kristni, og allar kristnar kirkjudeildir hafa t. d. krosstáknið, sem er mjög víðtækt og háleitt tákn, eftir því sem það er útskýrt í dulfræðilegum kristindómi. Trúaður mað- ur á landnámsöld gat því ekki verið án táknsins, því síst, væri hann einhver skörungur eða brautryðjandi, sem vel hafði hepnast sín fyrirtæki. Þetta skildi al- menningur, á meðan sagnirnar voru á þeirra munni, og þetta skildu sagnaritararnir öldum saman. Þær máttu ekki missa sig, þeim varð að koma að á ein- hvern hátt, helst með eðlilegum hætti, en þó jafn- framt »mystiskum«. Enda er engin ástæða til að rengja það, að öndvegissúlum hefur verið kastað í sjóinn af sumum landnámsmönnum, sem hjer tóku sjer bústað. En hvar eða hvort þær raunverulega hafi komið þar að landi, sem sögumar segja frá, er annað mál. En súlurnar hafa þá verið settar upp að nýju, og trúin og traustið, sem stóð á bak við tákn- ið — súlurnar —, hjelst hið sama. í þessum skiln- ingi tók Ingólfur sjer þar bústað, sem súlurnar komu á land. Sambandið var órofið við þann mátt, sem hann alt af hafði treyst á og reynst svo vel og gæfu- samlega. Það vissi líka þjóðin allan þann tíma, sem sagnirnar lifðu á hennar vörum. Nú mætti spyrja sjer til gamans, en jafnframt í fullri alvöru: Höfum við nútímamenn eftir rúm þús- und ár nokkra ástæðu til, eða getum vlð bent á nokkuð það við landnám Ingólfs, eða hvar hann tók sjer að endingu varanlegan bústað, sem svo er »myst- iskt«, að ástæða sje til að halda, að þar hafi verið aðrir, sem lengra sáu, á bak við? ]eg tel mjög sennilegt, að ferðalag Ingólfs alla leið suðaustan af landi og hingað vestur hafi verið til þess að leita að góðri höfn. Og hann fann hana hjer líka. Þetta gat hann sjeð og hefur líka sjeð að eðli- legum hætti. — En hann gat ekki sjeð, að eftir nær níu aldir risi hjer upp höfuðstaður landsins, því svo langur tími leið, þangað til að nokkur vissa var fyrir því, að hann yrði hjer á þeim stað, þar sem hann bygði bæ sinn. I öðru lagi, hann gat ekki sjeð eða vitað um, að hann var að taka sjer bústað við þá næstu og að öllu athuguðu þá hyggilegustu höfn, við líklega hið besta fiskigrunn og fiskimið heimsins. I þriðja lagi, hann gat ekki sjeð eða vitað um á þeim tímum, að hann tók sjer bústað þar, sem sú grjót- tegund var fyrir, sem nú á tímum hefur verið aðal- skilyrðið fyrir því, að hjer hafa getað risið upp stór- byggingar, sem höfuðstað hefur hæft. I fjórða lagi, hann vissi heldur ekki um á þeim tímum — það er óhætt að fullyrða --, að tiltölulega skamt frá bústað hans væri fólgið afl, sem nútíðar Reykjavík hefur fulla ástæðu til að byggja hvað mest framtíðarvon sína á. ]eg á við Sogsfossana. Og í fimta lagi, hann vissi ekkert um á þeim tímum — það er líka óhætt að fullyrða —, að enn þá styttra frá bústað hans væri fólginn svo mikill jarðhiti, að vatn þaðan gæti hitað upp heila borg, sem vonandi verður, til ómetanlegs hagræðis og sparnaðar. A jeg þar við jarðhitann á Reykjum. Sjálfsagt má benda á fleira, eða verður hægt. Það er líklega ekki vert að þessu sinni að fara út í neina pólitík, en jeg get ekki skilið svo við þetta samt, að jeg ekki bendi á eða geti þess, að enn þá hefur þó ekki það ólán hent Reykjavíkurbæ eða íbúa hans, að vald óstjórnar og blekkinga hafi enn náð þar yfirtökum á stjórn Reykjavíkur eða bæjarfjelaginu. Um öll þessi atriði verður svo hver og einn að mynda sjer skoðun og draga þar af sínar ályktanir. Fyrir trú sína fyrst og fremst — að ógleymdu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.