Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 47

Óðinn - 01.01.1936, Blaðsíða 47
O Ð I N N 47 ins á menningarbrautinni hefur verið alt annað en óslitin sigurför, og gengið mjög misjafnlega hinum ýmsu kynflokkum. Það eru ekki nærri allar grein- ir mannkynsins, sem enn hafa komist að þrepskildi menningarinnar; svo er um Búskmenn í Afríku og Australíunegra, og ef til vill fleiri lítt þekta kynflokka í Afríku. Þessir menn hafa eiginlega ekki risið úr upprunalegri villimennsku; þeir hafa staðið í stað um margar árþúsundir; og telja mannfræðingar, að þeir muni gera svo meðan þeir eru uppi standandi. En svo eru aðrar þjóðir, sem komist hafa upp úr villi- menskunni, en stöðvast á einhverri tröppu skrælingja- skaparins. — Til þessara mannflokka teljast fleiri þjóðir í Asíu, Indíánar í Ameríku og mikið af svert- ingjum í Afríku, Eskimóar o. fl. Líffræðin sýnir, að það er mjög stutt tímabil, sem hin- ir andlegu hæfileikar mannsins hafa starfað og þró- ast hjer á jörðu. Þau sjereinkenni, sem áðskilja mann- inn frá dýrunum, hafa fyrst komið í ljós fyrir tiltölu- lega stuttum tíma, eins og áður er sagt; — og það að eins hjá nokkrum mannkynsflokkunum, sem hinir andlegu hæfileikar hafa verið starfandi og náð nokkr- um þroska hjer á jörðu. — Vitsmunir, mannvit (Intelli- gens) er því, eins og áður er bent á, tiltölulega nýtt hugtak, og má því ætla enn vanþroska og veikbygt. Fræðimenn í þessum greinum telja einnig, að kyn- hnignun sje sá sjúkdómur, sem herjað hafi á mann- kynið síðan menning hófst, eða m. k. þar sem hún var komin á tillölulega hátt stig. — Aldrei hefur verið uppi slíkur mannkynsstofn sem Forngrikkir; glæsilegri nje gervilegri þjóð. Hann úrkynjaðist alveg. Orðum hinna vitru manna, sem sáu hættuna, var ekki sint. Sama er að segja um hina fornu Rómverja, hina hraustu og ágætu þjóð, sem lagði undir sig allar ná- lægar þjóðir og ríki, og varð um tíma hið voldugasfa heimsveldi, er uppi hefur verið. Þessi þjóð úrkynjaðist, og varð eigi fær um sift mikla hlutverk. — Róm- verjar skiftust í sex stjettir manna. Lægsta stjeftin voru fífl og úrættaðir aumingjar yfirleitt. Þeir voru lausir við allar borgaralegar skyldur, svo sem herþjónustu og skatta, og höfðu heldur ekki nein mannrjettindi. Þessi lægsta stjeft var öll ómagar á ríkinu. En hún var nógu góð til að tímgast; eignast börn. Það var beinlínis til þess ætlast. — Hinar hærri stjettir þótt- ust of góðar til þess, eða vildu ekki leggja það á sig. Rómverjar horfðu á það með ró, að þeirra ágæta kyn »visnaði í toppinn* en blómgaðist að neðan.,— Að vísu er stjettaskifting Rómverja löngu dauð hjá flestum menningarþjóðum. — En eru ekki meinsemd- ir þær, sem urðu þeirra mikla ríki að falli, enn til staðar? Hvílir ekki hin »dauða hendi« fortíðarinnar yfir oss enn þann dag í dag? Eftirmáli. Þessi stutta ritgerð, um stórt mál, er samin fyrir einu ári, og átti að flytjast í útvarpinu, en af því gat ekki orðið. Hún var sniðin til þess að vera eitt út- varpserindi, og einkum samin fil að vekja áhuga um málið og ofurlitla fræðslu um leið. Hjer á landi hefur að mestu verið hljótt um þessi mál. Fyrir nál. 15 árum birlist ágæt grein eftir dr. Guðmund Finnbogason í Andvara, er hann nefndi: Mannakynbæfur. Er hún nokkru fyllri og fróðlegri en þessi, en fer nokkuð aðrar leiðir. I Eimreiðinni þ. á. II. h. kom út grein, eftir ], Gauta Pjetursson: Er ættarkjarna sveitafólks hætta búin? Greinin hefur vakið eftirtekt margra að m. k. í sveitum. Jeg hef orðið þess var, að nokkrir yngri mentamenn hjer telja þessi mál lítils verð, og að þau muni hjaðna niður eins og hver annar hjegómi. — Jeg vil enn leyfa mjer að bæta hjer nokkru við, til andmæla þess- ari skoðun. Jeg sýndi fyrst fram á, hve ættgengisskoð- unin hefði verið rik hjá forfeðrum vorum. Hennar verður vart langt aftur í heiðni. — Sagan um Geir- mund Heljarskinn og Hjörleif bróður hans ætti að vera kunn íslenskum börnum enn í dag. Þeir voru svo svartir og ljótir fæddir, að móðirin gat ekki á þá horft, og skiffi þeim við Leif ambáttarson. Þeir voru aldir upp í ösku, eins og önnur þrælabörn, en Leifur »ljek á lófum«. — Nú teljum vér oss til frama að vera komnir af Geirmundi. Saga þeirra bræðra endurtekur sig að nokkru í okkar gömlu og góðu þjóðsögnum. — A 6. öld fyrir Krisfs burð á gríska skáldið Theognis af Megrara að hafa skrifað: »Vjer sækjumst eftir hesfum og kúm af góðu kyni, og vjer trúum því, að af góðu fæðist golt, og þó forðast ekki vel gerður maður að taka sér ljelega konu af slæmu kyni«. Nálægt einni öld síðar kom heimspekingurinn Plato með kenningar sínar um manna-kynbætur. Hann vildi að ríkið annaðist það mál, að úrvalið límg- aðist, svo sem hægt væri, eða þörf væri fyrir, en úrgangurinn lálinn hverfa. Að sjálfsögðu þykjumst við, gamlir bændur, sem fengist höfum við kynbætur húsdýra alla okkar æfi, bera nokkurt skyn á þau mál. En við vitum einnig, að sú skoðun hefur ríkt um fleiri aldir, að sjálf nátt- úran eða guðleg forsjón ætti ein að ráða fram úr þessum málum. Ríkis-afskifti eða þings mættu ekki koma þar að.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.