Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2020, Page 122
SYNDAUPPGJÖR Í SKÁLDSÖGUNNI ÉG MAN ÞIG ...
127
ef Pjetur er ígrundaður í samhengi við greiningu Þórunnar Valdimars-
dóttur á fornum heiðnum dyggðum Íslendinga er hegðun hans aftur á móti
fullkomlega eðlileg og í samræmi við væntingar þess tíma um rétt og rétt-
mætt atferli, því að „í norrænu hefndarréttlæti“ var „eina leiðin fyrir við-
komandi til að finna frið að fylgja þeirri „dyggð““ að koma fram hefndum.27
Hamlet konungi Danaveldis þótti jafn sjálfsagt að krefja son sinn um hefnd
fyrir líf sitt og Agli Skallagrímssyni fannst vera að drepa fóstbróður – og
fóstru – sonar síns til að hefna fyrir tap sitt í knattleik, og egill taldi þá líka
auðsætt og eðlilegt að drepa ráðsmann og vin föður síns á móti í hefndar-
skyni. Hamlet prins tilheyrði aftur á móti nýrri tíma því hann hafði margvís-
legar efasemdir um gildi hefndarinnar, sem varð ótæk með innleiðslu kristni
sem boðaði ást á óvinum og fyrirgefningu synda.
nútímageðlæknirinn Freyr skilgreinir Pjetur aftur móti sem geðræna
ráðgátu. Í dag byðust feðgunum eflaust mörg úrræði, svo sem áfallahjálp og
annar stuðningur sem ekki var til staðar fyrir um sjötíu árum. Pjetur missir
á skömmum tíma eiginkonu, son, heimili, lífsviðurværi og samfélag sitt á
Hesteyri – og líf Bernódusar hverfist í martröð.
Haugbúar
Í köflunum sem gerast á Hesteyri 2010 er aðalpersónan og vitundarmiðjan
Katrín. Hún er komin til að gera upp niðurnítt æskuheimili Bernódusar ásamt
eiginmanninum Garðari og vinkonu þeirra Líf til að reka þar sumargistingu.
Þau Garðar eru í raun gjaldþrota, fórnarlömb hrunsins, og reksturinn á að
bjarga fjárhag og sjálfsvirðingu Garðars eftir langvinnt atvinnuleysi. Katrín
sér hins vegar fram á að kostnaður við endurbætur hússins geri þau eigna-
laus. Fari svo tapa þau húsinu sínu, aleigunni, eins og íbúar Hesteyrar þegar
byggð fór í eyði 1952. Líf er hins vegar vel stæð. Hún er ekkja æskuvinar
Garðars sem var forstjóri eins voldugasta fyrirtækis Íslands og lét eftir sig
góða líftryggingu. Katrín telur það þó einsýnt að með áframhaldandi lífsstíl
stórfelldrar munaðarneyslu og sjálfsdekurs endist sjóðir hennar ekki lengi.
Þremenningarnir hunsa viðbrögð mannsins sem sigldi með þau frá Ísa-
firði til Hesteyrar. Hann gefur til kynna að eitthvað sé varhugavert við húsið
en það eigi sér sögu um fyrri eigendur sem fóru vel af stað. Hann fær þeim
lykil að læknishúsinu og segir þau mega leita þar afdreps ef þau þurfi þar til
hann sækir þau aftur eftir viku. Símasamband er illfáanlegt, að hans sögn,
en hann hvetur þau jafnframt til að passa vel upp á rafhlöðurnar í símunum
27 Þórunn Valdimarsdóttir, „Miðaldir“, bls. 22.