Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.09.2004, Qupperneq 35

Skírnir - 01.09.2004, Qupperneq 35
GUNNAR HARÐARSON „Skuggsjá sköpunarverksins“ Um fag ur fræði leg við horf í rit gerð Helga Sig urðs son ar, Ávís un um upp drátta- og mál ara list ina* Orð ið „fag ur fræði“ not um við Ís lend ing ar yfir það sem kall að er „estetík“ á al þjóða mál um. Elsta dæm ið um þetta orð í gagna - safni Orða bók ar Há skól ans er úr Skírn is grein frá ár inu 1858 og sam kvæmt sömu heim ild er orð ið „fag ur fræði“ not að sem þýð ing á danska orð inu „æstetik“ árið 1886.1 Segja má að fag ur fræð in hafi ekki orð ið til sem sjálf stæð grein fyrr en á seinni hluta 18. ald ar. Höf und ur orðs ins „aest het ica“ var þýski heim spek ing ur inn Al ex - and er Baum gar t en sem hafði ætl að sér að nota það sem and stæðu við „log ica“ og láta það taka til allr ar skyn rænn ar þekk ing ar, þar með talið þekk ing ar á við fangs efn um list anna. En fljót lega var far - ið að nota það í þeirri merk ingu sem við þekkj um í dag. Það var þó ekki fyrr en með heim speki Kants, eink um riti hans, Gagn rýni dóm greind ar inn ar (Kritik der Urteil s kraft) frá 1790, að segja má að fag ur fræð in hafi öðl ast við ur kennd an sess sem sjálf stætt svið með al greina heim spek inn ar.2 Við fangs efni fag ur fræð inn ar voru í stuttu máli feg urð in og list irn ar en þess má geta að Kant hafði ekki síð ur áhuga á nátt úru feg urð en list rænni feg urð og með al hinna fögru lista taldi hann skrúð garða hönn un. Hegel, aft ur á móti, vildi í inn gangs fyr ir lestr um sín um um fag ur fræði ein skorða fag ur fræð - ina við um fjöll un um list3 og sum ir fræði menn halda enn fast við Skírn ir, 178. ár (haust 2004) * Grein in bygg ir á fyr ir lestri á mál þingi um fag ur fræði á veg um Heim speki stofn - un ar Há skóla Ís lands sem haldið var 24. apríl 2004 til heið urs Arn óri Hanni bals - syni pró fess or sjö tug um. 1 Skírn ir. Tíma rit Hins ís lenska bók mennta fé lags, 1858, bls. 111; Fróði, 1886, bls. 155. 2 Um of an greind at riði í sögu fag ur fræð inn ar sjá Paul Osk ar Kristell er, List kerfi nú tím ans. Rann sókn í sögu fag ur fræð inn ar, Reykja vík, 2004. 3 G.W.F. Hegel, In trod uct ory Lect ures on Aest het ics, Harm ondsworth, 1993.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.