Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.09.2004, Síða 77

Skírnir - 01.09.2004, Síða 77
land. Bit hag ar og veiði lend ur sem all ir gátu áður nýtt að vild urðu eign léns herra og stór bænda (t.d. Ryan 1981: 337). Ryan bend ir á að Nozick ein blíni á einka eign ar rétt sem hin eina sanna frels is - rétt.17 Ryan spyr af hverju það að vera frjáls til að ferð ast um land og njóta feg urð ar þess sé minna virði en frelsi til að eiga land (Ryan 1981: 339). Nozick til varn ar má nefna að hon um er vand - inn ljós. Hann seg ir að mað ur sem eigi eina vatns bólið á til teknu svæði megi ekki nota það að vild, t.d. til að kúga sárþyrsta ná - granna sína.18 Tak marka má einka eign ar rétt inn til að koma í veg fyr ir skelfi leg slys. Eig andi eyju má t.d. ekki stugga skip reika mönn um burt ef eyj an er eina bjarg ráð ið sem fólk ið á (Nozick 1974: 179–180). En spurn ing in er hvort Nozick grafi ekki eina fer- ð ina enn und an sjálf um sér. Kannski er hægt að skil greina „stór - slys“ eða „kúg un“ með svo víð feðm um hætti að rétt læta megi um - tals verð ar tak mark an ir á einka eign ar rétti til að koma í veg fyr ir ósómann. Ef til vill væri rétt að af nema eina keign arrétt á fiskikvó- t um af þeim sök um. Hvað sem því líð ur er nið ur staða mín sú að lág marks rík ið sé ekki það frels is veldi sem Nozick hygg ur. Það get ur leitt til ger - ræð is af verri gerð inni. Reynd ar er ég ekki einn um þessa skoð un. Þor steinn Gylfa son hef ur áður leitt rök að henni, þó með ögn öðrum hætti en ég (Þor steinn Gylfa son 1998: 43–51). Í sjötta lagi má gagn rýna þær frels is hug mynd ir sem lík lega stóðu hjarta Nozicks næst. „Lík lega“ segi ég, því Nozick læt ur hjá líða að skil greina frels is hug tak ið. Að minnsta kosti verð ur vart barn úr hans brók nema hann gefi sér að frelsi sé fjar vera þvingana, frelsi frá ein hverju.19 Þetta heit ir á góðu máli „nei kvætt frelsi“.20 Fylgj end ur kenn ing ar inn ar um nei kvætt frelsi segja að að réttlæta lágmarksríki 361skírnir 17 Þor steinn Gylfa son er á svip aðri skoð un (Þor steinn Gylfa son 1998: 49). 18 Það fylg ir sög unni að búið er að einka væða vatns bólin í Bólivíu. Nán ar til tek - ið hef ur ákveð ið einka fyr ir tæki keypt einka rétt á vatni í til tekn um bæ þar suð - ur frá. Menn mega ekki einu sinni safna regn vatni á þess um guðsvol aða stað, þá kem ur lög g ann og sting ur þeim inn. Fyr ir tæk ið keypti jú vatns rétt inn eft ir öll - um mark að ar ins kúnst um og regl um (Rodd ick 2001: 197). En sjálf sagt seg ir dæm ið meira um Bólivíu en einka væð ingu. 19 Nozick skrif aði fræga grein um þving an ir (coercion) og er erfitt að skilja grein - ina öðru vísi en að hann telji frelsi vera nei kvætt (Nozick 1972: 101–135).
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212

x

Skírnir

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.