Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.2010, Blaðsíða 97

Tímarit Máls og menningar - 01.11.2010, Blaðsíða 97
L e s i ð í s k u g g a h r u n s i n s TMM 2010 · 4 97 meiri en á fyrri skáldsögum Eiríks, hann leyfir sér meira, bæði flóknari stíl og meiri hasar og læti í lýsingum og atburðum. Fyrirferðarmestu persónur sögunnar eru hjónakornin Millý og Hall­ dór Garðar, sem bæði sitja á þingi, hún brennur í andanum fyrir hug­ sjónum jafnréttis og bræðralags, hann hefur sannfært sjálfan sig um hug­ sjónir frjálshyggjunnar og dreymir raunsæja drauma um einkavæðingu skólalóða og fleira fallegt ásamt vinum sínum úr flokknum. Sagan hefst á þingsetningu og þar er Halldór fjarri góðu gamni. Hann hefur orðið fyrir þeim ósköpum að sjá í gegnum sjálfan sig. Hann gerir sér grein fyrir því að hann vill ekki lengur leika hlutverk sitt á þingi sem frjáls­ hyggjumaður. Þessi innsýn hans í sjálfan sig leiðir þó ekki til þess að hann taki nýja stefnu í lífinu, þvert á móti. Halldór flýr heiminn, lokar sig inni á hótel­ herbergi og fer huldu höfði meðan byltingin nálgast óðfluga. Og hér fer lesanda sem þekkir verk Eiríks Arnar að gruna eitthvað sérkennilegt samhengi milli Gæsku og síðustu skáldsögu Eiríks, Eiturs fyrir byrjendur. Söguhetja þeirrar bókar heitir líka Halldór og hann flýr líka veruleikann þótt veruleikaflótti hans sé róttækari og óræðari en nafna hans þingmannsins. Karlkynið í sögum Eiríks er ósköp aumt og ekki bara í einkalífinu, hrunið hefur afdrifarík áhrif á valdahlutföll kynjanna. Ásamt Halldóri og Millýju er í Gæsku sögð saga tveggja annarra fjöl skyldna. Freyleif, aðstoðarkona Millýjar, er gift gröfumanninum Óla Dóra, einnig koma við sögu flóttamennirnir Kadír og Fatíma og barnung dóttir þeirra. Þar með er þó ekki allt upp talið. Gæska setur glæsilegt Íslandsmet í mannfjölda í íslenskri skáldsögu áður en yfir lýkur. Sælir eru einfaldir eftir Gunnar Gunnarsson, sem nefnd var hér að framan, endar á hálfgerðri uppgjöf sögumannsins sem hefur orðið vitni að ragnarökum dauða og brjálsemi. Hann getur ekki boðið upp á aðrar lausnir en þær sem felast í orðunum: „Verið góðir hver við annan“. Gæsku lýkur á svipuðum boðskap. Í lok sögunnar stendur ekki annað til boða en að mæta vandamálunum með góðmennskuna og gæskuna að vopni. Og að lokum er eins og írónían sé endanlega á bak og burt. Lausnin er ekki einföld, það er hæpið að hún sé framkvæmanleg, en hún er það eina sem er í boði. Árið 2009 var fyrsta árið eftir hrun. Bókmenntirnar mörkuðust af því eins og allt annað, og þannig verður það enn um sinn. Þetta var árið sem maður las allar bækur eins og þær fjölluðu um það sama: hrun, spill­ ingu og von um endurreisn. Sá tími er ekki liðinn. Við munum sjá spor
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.