Réttur


Réttur - 01.01.1958, Síða 36

Réttur - 01.01.1958, Síða 36
36 R É T T U K Allt hvað gerðist í „dreifbýlinu" var tilviljunum háð, — og hér skulum við kalla alla Vestfirði, Norðurland og Austurland dreifbýlið. Ef eitthvert auðfélag vildi í von um gróða koma upp síldarverksmiðju, þá setti það hana í einhvern stað, þar sem það átti land: máske Ingólfsfjörð, Djúpavík eða Hjalteyri, — án alls tillits til aðstæðna til að byggja annars upp atvinnulíf til frambúðar á þeim stað. Og ef þeir borgaraflokkar, er ríkinu réðu, létu ríkið koma einhverju slíku upp, þá vildi pólitískt kjördæma- brask oft hafa meira að segja en náttúrlegar og þjóðfélagslegar forsendur. Eyðingin gekk sinn gang í dreifbýlinu 1930 til 1944. Stór- rekstur Islendinga, togararnir, voru eingöngu staðsettir þar sem auðmagn áleit æskilegt að reka þá: við Faxaflóa og Patreksfjörð. Þá greip Sósíalistaflokkurinn inn í þessa þróun og gerði með nýsköpun atvinnulífsins 1944 til 1947 fyrstu verulegu tilraun- ina, til þess að láta vit og fyrirhyggju landsmanna sjálfra stjórna þróun atvinnulífsins, en ekki blind öfl auðvaldsþjóðfélagsins. Ný- sköpunartogararnir voru ekki aðeins staðsettir við Faxaflóa, held- ur og á Isafirði, Siglufirði, Akureyri, Austfjörðum og víðar x dreifbýlinu. — Það kostaði baráttu að knýja þetta fram. Lands- bankavaldið hamaðist gegn því með stuðningi Framsóknar. Auð- menn Reykjavíkur hrism höfuðið og sögðu að að lokum skyldu allir togararnir koma til þeirra (— og að slíkri þróun vinnur Framsókn með baráttu sinni fyrir gengislækkun og „frjálsri verzlun"). — En þetta varð samt veruleiki. Að vísu tókst að tefja fyrir því að þessi ráðstöfun bæri tilætlaðan árangur. Gott dæmi þess var að 1947—8 fékk Akureyri sína 4 togara en það tók 10 ár að fá það fram að koma þar upp hraðfrystihúsi, sem unnið gæti úr afla þessara togara. Frá 1948 til 1957 var Akureyri látin vanta þetta iðjuver, af því Sósíalistaflokksins naut ekki við sem valda- aðila í ríkisstjórn tii að knýja það fram. „Nýsköpunin" var fyrsta mikla tilraunin til þess að ráða þróun byggðarinnar — og það er engum efa bundið að öllum þeim bæjum í „dreifbýlinu", er fengu nýsköpunartogarana, hefði hnign- að og þeir hálfeyðst sumir, ef nýsköpunarinnar, togara, báta og
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Réttur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Réttur
https://timarit.is/publication/319

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.