Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1964, Síða 103

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1964, Síða 103
kennslu í samhengi og þróun ljóðagerSar- innar. Punktar í bókmenntasögu, sem kenn- arinn útfærir. Ég tel að sýnishornin ættu að ná frá upphafi íslenzkrar ljóðagerðar og fram til okkar tíma. Ég held ekki að allir höfundar fyrir daga Hallgríms Péturssonar séu „svo fjarlægir okkar tíma að anda og orðfæri", að ekki sé hægt að ætla þá skóla- bömum til lesturs, eins og fram kemur í stuttri og all undarlegri greinargerð, sem Kristján J. Gunnarsson, sá er ráðið hefur efnisvali Skólaljóðanna, lætur fylgja ljóð- unum. Þá get ég ekki heldur fallist á þá röksemd Kristjáns, að ganga framhjá þeim skáldum, sem kvatt hafa sér hljóðs um og eftir miðja þessa öld, á þeim forsendum að „margir þeirra fara nýjar og áður lítt troðn- ar brautir í íslenzkri ljóðagerð, þar sem þeir telja, að hið forna, hefðbundna ljóð- form sé staðnað og þess vegna orðið frjórri hugsun og listrænni tjáningu fjötur um fót“. Því síður verður þeim fnndið til for- áttu að hjá þeim gæti erlendra áhrifa sér- staklega. Hvaða bókmenntastefna er laus við erlend áhrif? Og hvað sem líður full- yrðingunni um staðnað og hefðbundið ljóð- form, mun það víst að stöðnun og ófrjósemi eru ekki vænlegur akur fyrir listræna tján- ingu. Mér virðist að í áður tilvitnuðum orðum efnisveljarans megi greina bergmál frá þeim fordómum, sem helzt er hampað í baráttunni gegn lifandi bókmenntum. Að ljóðagerð sé umdeild, sýnir fyrst og fremst, að hún er ekki dauð. Mér finnst að vísu skiljanlegt að hér sén ekki tekin með þau skáld, sem gefið hafa út ljóð allra síðustu árin, en óhætt hefði verið að láta sýnis- hornin ná t. d. fram til 1955. Með því hefðu lesendur Skólaljóða komist í nánari kynni við íslenzkan skáldskap okkar tíma, og á því sýnist mér full þörf. Eins og ég hef áður sagt má lengi deila um val á efni í bók eins og þessa, og vissu- Umsagnir um bœkur lega hefur efnissafnaranum verið mikill vandi á höndum. Sé litið á hókina í þeim ramma, sem henni er búinn eru þó nokkur atriði, er ég get ekki látið hjá h'ða að nefna. Það er að vísu leiðinlegt að þurfa að nefna nöfn þeirra, sem manni finnst ofauk- ið í bókinni. Ég vil þó spyrja: hvað hafa t. d. þeir Þorsteinn Gíslason, Guðmundur Guðmundsson, Sigurður Jónsson frá Arnar- vatni, Jón Magnússon og Gnðmundur Ingi lagt merkara til þróunar íslenzkrar ljóð- listar en t. d. Halldór K. Laxness, Magnús Asgeirsson, Jón Þorkelsson (Fornólfur), Jóhann Jónsson, Þórbergur Þórðarson eða Snorri Hjartarson, svo ég nefni nokkra höf- unda síðari tíma, er mér komu í hug og ekkert efni eiga í Skólaljóðum. Ég nefni ekki þá, sem yngri eru en Steinn Steinarr, en nokkra eldri höfunda hefði að skað- lausu mátt taka með, t. d. Jón Arason, Séra Sigfús Guðmundsson, Skáld-Svein og séra Einar í Eydölum. Ekki hefði bókin þurft að stækka verulega við þetta, en mér virð- ist ófært að ákveða arkafjölda svona bókar fyrirfram. Efnið verður að ráða stærðinni. Um valið á ljóðum einstakra höfunda má auðvitað margt segja. Sama er að segja um ágrip þau af æfi höfundanna, er ljóðunum fylgja. Hvorttveggja er reyndar efni í heila grein. Um val einstakra ljóða vil ég þó taka fram að mér sýnist greinilega gengið fram- lijá róttækum skáldskap og baráttukvæðum, en kvæði um fugla, blóm og brekkur valin í staðinn ásamt langdregnum sögukvæðum. Ég nefni t. d. val á ljóðum eftir þá Stephan G., Þorstein Erlingsson, Einar Ben., Jó- hannes úr Kötlum og Guðmund Böðvars- son, sem gjarnan hefðu mátt fá meira rúm í bókinni. Róttæk baráttukvæði eru það stór þáttur af Ijóðagerð þessara skálda, að rétt mynd af skáldskap þeirra fæst ekki án hans. Þá sýnist mér og að efnisveljarinn 405
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.