Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1973, Blaðsíða 85

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1973, Blaðsíða 85
Aj palestínskum sjónarhól Nú segið þið kannski: „Ótrúleg saga að tarna. Engin skepna gæti hagað sér jafnheimskulega og þessi hestur.“ En athugum hana aðeins nánar. Hest- urinn var langþjáður af þorsta og honum hafði oft sviðið sárt að sjá, hvern- ig fóthvatur hjörturinn þaut framúr honum sjálfum. Þið sem ekki þekkið þá kvöl og gremju af eigin raun, eigið erfitt með að skilja, að hatur og blindni skyldi reka hestinn út í þessa heimskulegu fljótfærni. En hesturinn féll auðveldlega í freistni vegna þeirra hrellinga, sem yfir hann höfðu gengið. Það er mikið til í því, að auðveldara er að gefa öðrum góð og skynsamleg ráð, heldur en að fara sjálfur eftir þeim. Ég fullyrði því við ykkur, að við höfum öll einhvern tíma leikið hið aumlega hlutverk hestsins og eigum sífellt á hættu að falla í þá freistni. Ástæður eins og í þessari sögu skapast æ ofan í æ, bæði í lífi einstaklinga og þjóða. í stuttu máli getum við sagt, að á þennan hátt sé hatri og andúð á ákveðnum einstaklingi eða hópi beint gegn öðrum einstaklingi eða hópi, sem ekki getur borið hönd fyrir höfuð sér. En hvers vegna féll það svo oft í hlut Gyðinga að leika hjörtinn í dæmisögunni? Hvers vegna beindist hatur fjöldans svo mjög að þeim? Einkum vegna þess, að Gyðingar lifa meðal flestra þjóða og vegna þess, að þeir eru of dreifðir og fámennir til að fá varizt ofbeldisaðgerðum.“ Hér grípur Einstein á flestum höfuðeinkennum og orsökum Gyðingahatursins, sem landlægt hefur verið um aldaraðir í Evrópu. Og hann heldur áfram og tekur dæmi máli sínu til skýringar. „Undir lok 19. aldar,“ segir hann, „engdist rússneska þjóðin undir oki stjórnar sinnar. Heimskuleg mistök í utanríkisstefnunni urðu til þess að espa fólkið enn frekar, svo að við lá að upp úr syði. í þessum ógöngum reyndu stjórnendur Rússlands að forðast uppþot með því að æsa fólkið upp í hatri og ofbeldi gegn Gyðingum. Þessi bellibrögð voru endurtekin eftir að stjórnin hafði drekkt í hlóði uppreisninni árið 1905 - og þessi stjóm- kænska kann vel að hafa átt sinn þátt í að hinir illræmdu valdhafar héldu velli fram undir lok heimsstyrjaldarinnar.“ Þessi grein er rituð í skugganum af þeim ofsóknum sem hófust með valda- töku nazista árið 1933 - skömmu áður en heimsstyrjöldin síðari hófst. Og þótt höfundinn renni vart grun í þá ógnlegu atburði sem framundan eru fyrir evrópska Gyðinga, þá er dimmur forboði í greininni, þar sem hann lýsir Þýzkalandi samtímans. „Þegar Þjóðverjar - segir hann - voru búnir að tapa styrjöldinni (1917- 18), sem hinar ráðandi stéttir landsins höfðu hrundið af stað, reyndu þeir óðara að koma sökinni á Gyðingana, fyrst fyrir að koma stríðinu af stað, 75
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.